Wskaźniki kwasowości

Wskaźniki kwasowości

Błękit tymolowy, fenoloftaleina,
oranż metylowy,  lakmus.
Herbata,  wywar z czerwonej kapusty,
sok z owoców  bzu.

To są substancje, którymi się sprawdza
 kwasowość –pH roztworu,
inny mają  kolor w środowisku kwaśnym,
w obojętnym i w zasadowym. 

Wskaźniki kwasowości  świetnym do doświadczeń

materiałem są pokazowym.
W kwaśnym środowisku   czerwony  mają kolor,
 niebieski,  żółty w zasadowym.
(wyjątek:  fenoloftaleina ma  malinowy kolor w środowisku zasadowym) .

Skala pH od zera do  czternastu (pH 0-14) pnie się,
taką    ma górną  granicę.
 Im wyższa cyfra- odczyn  zasadowy ( pH>7 do14),
Mniej niż 7  do kwaśnych rozwór  zaliczę.

Chemicznie czysta woda ma pH siedem (pH  7),
odczyn jej jest obojętny.
Jonów hydroniowych ( H3O+ ) 
tyle co grup OH− 
stan równowagi  ma piękny!
 

D. G. 14-12-2014r.

Poznajemy niemetale

Niemetale

 

 

Niemetale posiadają trzy stany skupienia.

Osiemnaście  tych pierwiastków  tylko się wymienia!

 Wykazują różnorodną chemiczną aktywność,

W wodzie różną   rozpuszczalność,  dużą elektroujemność!

Węgiel (C), fosfor(P),  siarka (S), selen(Se) , astat(At), jod(J),

mają  stały stan skupienia, ciecz jest jedna- brom( Br).

 

Węgiel- czarny,  siarka-żółta, a fosfor czerwony.

Selen szary lub czerwony,  jod jest fioletowy.

 

Najliczniejsze niemetale to przewaga gazów.
 

W powietrzu znajdziemy: azot, tlen, najlżejszy- wodór!
 

Niemetale to też  gazy:  fluor (F)oraz chlor (Cl),

które  zielonkawo-żółty posiadają kolor.

Helowce- szlachetne gazy  też do nich należą.

To hel (He), neon (Ne),  argon( Ar), krypton (Kr),
 

 radon(Rn) oraz  ksenon (Xe).

Helowce  zjonizowane  różnobarwnie świecą,
w neonowych reklamach zapraszają, nęcą!

 

 

Większość nie przewodzi prądu, wyjątkiem jest  grafit (C).

Tlenki niemetali  z wodą tworzą głównie  kwasy !

D. G. 15-10-2013r.

Metale

 

Właściwości metali

 

Metale metaliczny posiadają połysk,
 i z wyjątkiem rtęci  stały stan skupienia.

Różne barwy i ciężar je charakteryzuje,
 w zależności od miejsca położenia
( w układzie okresowym ).

 

Metale  twarde to:  tytan(Ti), iryd (Ir),  żelazo (Fe).

Miękkie:  potas(K), wapń(Ca),  sód(Na), magnez(Mg)czy też bar(Ba).
Kolorowe: cyna(Sn) miedź (Cu), cynk(Zn)ciężki ołów(Pb).  
Szlachetne:  złoto(Au),  srebro (Ag), platyna(pt) , rod (Rh), pallad(Pd).

 

 

Większość jest plastyczna i również sprężysta!

Dobrze prąd  i ciepło przewodzić  potrafią!

Żelazo(Fe), kobalt(Co), nikiel(Ni)  są też magnetyczne.

One i ich stopy do magnesu trafią!

 

Z metali w skorupie ziemskiej dużo aluminium(Al),
siedemdziesiąt pięć kilo na tonę wypada.
Z wodą większość tworzy wodorotlenki-zasady,
zasada wapniowa (Ca(OH)2, czy zasada sodowa  NaOH.

Dzięki rozszerzalności cieplnej łatwo je przerabiać,
kształty i formy nowe tworzyć można z nich.
Stąd mnóstwo biżuterii ze złota lub srebra,
konstrukcji,  mostów, maszyn, narzędzi nie od dziś!

Dla życia metale też są bardzo ważne
makro i  mikroelementy: wapń (Ca),  potas(K) czy  sód(Na).

 Molibden(Mo), chrom(Cr) czy kobalt(Co)
w ilościach śladowych,

to dla organizmów dobrodziejstwa cud.

 

W przyrodzie w postaci czystej rzadko występują,
znajdziemy je w rudach, tlenkach, siarczkach,
innych  związkach.
Stopy  właściwości  lepsze od metali zyskują,
przykładem stopów: stal, brąz, mosiądz,
spiż czy tombak.

 

D. G. 13-10-2013r.

Chemia w małym palcu

Kwasy, zasady, sole

 

Kwasy

  

Kwasy nie zapach mają  lecz odór.

Na pierwszym miejscu zawsze w nich wodór!

A zaraz za nim reszta kwasowa,
 która niemetal w swym wnętrzu chowa.

A wartościowość poznać jej da się,

po ilości atomów wodoru w kwasie!

 

Jest kwas siarkowy H₂SO₄,

czy H₂CO₃ znany kwas węglowy.

Kwas azotowy  HNO₃

i kwas borowy  H₃BO₃.

I beztlenowy solny  - HCL

lub siarkowodór H₂S czy też  HBr.

"Kwas węglowy w gazowanych napojach wypijesz.

Siarkowy do  akumulatora w potrzebie dolejesz!
Azotowy  bardzo silny, żrący, niebezpieczny!
Solny  w żołądku jest naszym,   
fosforowy H3(PO4)  w Pepsi! "

 

Zasady-wodorotlenki

 

Wodorotlenki lub też zasady

  metale pierwsze mają

słuchaj dobrej rady.

Na drugim miejscu grupy OH.

To Al(OH)₃ i Na OH.

A grup (OH)  w zasadach zawsze tyle będzie,

jaką wartościowość metal posiądzie.

 

Jeden jest wyjątek to kation amonowy,

który jest zawsze jednowartościowy.

Dlatego zasada amonowa (NH₄OH)

nie ma  metalu lecz ten kation ma.

 

Sole

 

Trzecia grupa związków

to są związki sole.

Znajdziesz je w budynku

jak również w rosole.

 

Chlorek sodu (NaCl) –sól kuchenną

dobrze przecież znasz.

Zawiera sód –metal.

I resztę jak kwas (HCl).

 

Jest więc siarczan wapnia (CaSO₄)

I węglan magnezu (MgCO₃)

Azotan potasu  (KNO₃)

i fosforan cezu (Cs₃PO4).

Niebieski siarczan miedzi (CuSO₄)

oraz chlorek glinu (AlCl₃)

 

Sól ma metal z przodu

ale resztę z tyłu!

Odwrotnie jak w nazwie, wbij to do głowy.

(Zamiast metalu może być również kation amonowy 

(NH₄)₂SO₄ (siarczan amonowy).

 

Jak zapamiętasz wierszyk ten mały,

to chemię będziesz miał w palcu małym!

 

D. G. 2004r.

 

Skład powietrza

 

Drgające jak listek osiki na wietrze,
zawarte w atmosferze- życiodajne powietrze.

To bezbarwnych gazów mieszanina która,
przeźroczysta lub czasem nawet sino-bura.
W zależności czy czyste, czy zanieczyszczone,
w pyły , kurz i spaliny przez ludzi „ wzbogacone”.

Spośród gazów najwięcej ma w sobie azotu (N₂₎(78%).

Tlenu (O₂)  jedną  piątą (21 %), a potem argonu (Ar) (0,93%).

Zawiera dwutlenek węgla  (CO_2- 0,03%) oraz  inne  gazy:
neon (Ne) , krypton (Kr) , parę  wodną (H₂O),  
 wodór (H₂ ) też wrzuć do bazy.

Po burzy wzrasta w powietrzu zawartość  ozonu (O₃),
składającego się z trójatomowej cząsteczki  tlenu.

W powietrzu znajdziesz również sadzę, zarodniki,
 drobnoustroje: bakterie, wirusy, szkodniki.

Od jego składu  zależy zdrowie istot żywych.
Zadbaj,  by nie zawierało żadnych związków szkodliwych!

D. G. 29-092013r.