Skrzydlate kręgowce
Olśniewają wyglądem, upierzeniem, dziobami,
pięknym śpiewem, lotem, misternymi gniazdami.
Zwyczajami godowymi, miejscem zimowania,
rodzajem pożywienia, sposobem jego chwytania.
Różnorodne również posiadają wymiary
od koliberka do strusia- rozstrzał niebywały (od 5cm -270 cm).
Podniebnym kluczem kreślą do wędrówek szlaki,
stałocieplne, skrzydlate kręgowce – ptaki.
Śpiewające, drapieżne, wodne, czy brodzące,
kuraki, synantropijne, z wędrówek słynące.
Znajdziemy wśród nich również i ptaki nieloty,
pasożyty lęgowe–dla innych piskląt kłopoty.
Ptaki śpiewające
Słowik i skowronek, pliszka, rudzik, zięba,
kos śpiewak, wróbelek, wilga i pokrzewka.
Kowalik, gąsiorek, zimorodek , jaskółka.
Dzierzba, strzyżyk, mazurek, muchołówka, świstunka.
Śpiewają nad polami, podwórkiem, lasem, łąką,
szczególnie gdy przygrzewa coraz lepiej słonko.
Ptaki drapieżne
Ostre, zagięte szpony, zakrzywiony dziób,
samica większa od samca, szybujący lot.
Jastrzębie, sokoły, kanie, kobuzy, rybołowy,
orły, bieliki, harpie, pustułki, myszołowy.
Gadożery, błotniaki, krogulce, rarogi,
pszczołojady, kobczyki oraz liczne
sowy:
płomykówki, śnieżne, sóweczki, puchacze.
Z góry atakują drapieżni siepacze.
Rozrywają dziobami złapane ofiary
podtrzymując silnymi, ostrymi pazurami.
Ptaki wodne
Cyraneczki, mewy, kormorany, łyski,
łabędzie, mewy, ohary, świstuny, lodówki.
Zauszniki, tracze, płaskonosy, czernice,
gągoły czy też krakwy-
nurkują znakomicie.
Błony pławne w kończynach działają jak płetwy,
każdy z wodnych ptaków- pływakiem jest świetnym.
Ich pokarm stanowić mogą ryby czy mięczaki
wodorosty, małe, wodne skorupiaki.
Ptaki brodzące
wodno-błotne
Bociany, bekasy, biegusy, bataliony,
brodźce, czaple, czajki, żurawie, kulony.
Warzęchy, kwokacze, zielonki czy
sieweczki
spotkasz w pobliżu stawów, jezior albo rzeczki.
Mają długie nogi, dzioby wyciągnięte,
pływać nie potrafią, żerują zawzięcie.
Kuraki
Kuraki w ziemi grzebią silnymi pazurami
żywią się roślinami lub bezkręgowcami.
Posiadają gruby, krótki, ale mocny dziób.
Koguty większe, piękniejsze jak z żurnala mód.
Gniazda mają na ziemi te zagniazdowniki,
kuropatwy, bażanty, przepiórki, indyki.
Głuszce, cietrzewie, nogale oraz piękne
pawie,
ich pióra zachwycają niczym sen na jawie.
Ptaki synantropijne
Spotkasz je w pobliżu siedliska człowieka,
gdzie gotowy pokarm często na nie czeka.
To gołębie, grzywacze, wróble, kawki, sroki,
bociany i jaskółki znajome wszystkim widoki.
Ptaki wędrowne
Zmieniają w swoim życiu miejsce bytowania
kiedy zimą brak miejsca jest do żerowania.
Odlatują w cieplejsze południowe klimaty,
by powrócić wiosną na dach wiejskiej chaty.
To bociany, a także jaskółki oknówki,
każdy zna ich gniazda- gliniane kryjówki.
Wędrują też
żurawie, skowronki czy jerzyki,
czajki, kukułki, sokoły, gęsi, kaczki, słowiki.
Do Polski przylatują by założyć gniazda,
i dochować się młodych, stąd ich długa "jazda".
Na zimowanie do Polski często jer przybywa,
myszołów włochaty oraz gęś zbożowa.
Populacje gawronów, czyżyków lub gilów,
wiosną tu zostaną lub odlecą znowu.
Pasożyty lęgowe
Gniazda nie buduje pasożyt lęgowy,
do wysiadywania też nie jest gotowy.
Jaja podrzuca ptakom niosąc je w swym dziobie.
Liczy, że gospodarz się o tym nie dowie.
Pisklę pasożyta jest większe i silniejsze,
wyrzuca inne jaja- dla siebie mości miejsce.
Wśród pasożytów lęgowych znane są kukułki,
podrzucają jaja ptaszętom malutkim.
Pliszce, świergotkowi, trzcinniczkowi, piegży,
uciekają szybko nim ptak wrócić zdąży.
Kukułcze pisklę szybciej wykluwa się z jaja,
przybranym braciom, siostrom żyć już nie pozwala!
Wyrzuci szybko z gniazda jaja lub pisklaki,
wie jak zadbać o siebie-zwyczaj ma już taki!
Kukułcze pisklę dużo większe od "rodziców"
wrzaskiem się domaga pysznych smakołyków.
Oprócz kukułek
kukawik, wdówki, pasożytki,
gągoły, miodowody, starzyki i kacyki,
też podrzucają jaja lub do gniazda znoszą,
i o opiekę nad nimi inne ptaki „proszą”.
Ptaki nieloty
Pingwiny, strusie, nandu, kazuary, kiwi,
emu, papuga kakapo – wśród nielotów dziwi.
Najmniejszy to
chruścielak trzydzieści ma gramów,
struś do stu pięćdziesięciu osiąga kilogramów.
Mniejszy od wymarłego strusia madagarskiego,
ważącego pół tony, trzy metry wysokiego.
Wśród wymarłych nielotów: był moa, alka olbrzymia,
dronty, łazik południowy, kureczka wyspowa.
Jak widać nielota upolować łatwo
stąd nielotne gatunki spotykamy rzadko.
Najliczniejsze w przyrodzie jedynie pingwiny,
bo chronią je antarktyczne długie, mroźne zimy.
Dorota Grobelna
05-11-2-13r.
