Zagrożenia naturalne dla przyrody

Zagrożenia naturalne w przyrodzie

 

Trzęsienia ziemi, wybuchy wulkanów,
 huragany i trąby powietrzne.
Powodzie, śnieżyce, susze, upały
 powodujące oparzenia słoneczne.

Lawiny śnieżne,  osuwiska błotne,
pożary,  silne zapylenie.

Niszczące z impetem fale tsunami,
czy mrozy w zimy bezśnieżne. 
 

Meteoryty spadające na Ziemię,

kolizja z asteroidą,
na Słońcu burze magnetyczne,
też strach wśród ludzi budzą.

D. G. 05-12-2-13r.

Fotosynteza –asymilacja dwutlenku węgla CO₂

Raz promienie światła  biegły niczym oszalałe,

lecz zostały przez zielone listeczki schwytane.

W chloroplastach gdzie chlorofil-  gwałtem uwięzione,
ze świetlnej -w chemiczną siłę nagle  zamienione.

Siła lub energia,  która w ten sposób powstała,
do fotosyntezy jakże  bardzo się przydała.
Dzięki niej dwutlenek węgla (CO₂) połączył się z wodą(H₂O),
w której sole mineralne ( N,P,K) rozpuszczone brodzą.

Po świetlnej, a potem zaraz po ciemniowej fazie,
ruszyła produkcja  w liściach oparta na gazie (CO₂).
Powstawały:  cukry( C₆H₁₂O₆-glukoza),  białka,  tłuszcze!
To nie sen!

Kominami-  przetchlinkami -wylatywał  tlen(O₂)!

 

6H₂O + 6CO₂ + hν (energia świetlna) → C₆H₁₂O₆ + 6O_{2 
z  6 cząsteczek wody    +6 cząsteczek. dwutlenku węgla 
powstaje  1 cząsteczka cukru glukozy i 6 cząsteczek tlenu}

 

Tak energia, której źródło mieści się na Słońcu,
wzrost roślinom zapewniła, ludziom i zwierzętom!

Dorota Grobelna

Jesień

O pewnej pani  

Pojawiła się równo na wschodzie,

Zapukała kasztanem w dach,

I spowita w mglistą zasłonę,

Delikatnie opadła na piach.

 

Malowała pędzlem z  promieni

Sypiąc:  złotem, purpurą, czerwienią.

Teraz liście w słonecznej poświacie,

Wielobarwnym widmem się mienią.

Zawiesiła sznur diamentowy

Migocący w porannej rosie,

Który kiedy nadejdą przymrozki

Tak srebrzyście oszroni się.

 

Przegoniła bociany, jaskółki,

Zagrzebała jaszczurki i żaby.

W odrętwienie wprawiła pająki,

Nietoperze i wszystkie owady.

 

Wnet zapędzi do gawry niedźwiedzie,

Susły już się szykują spać.

O ostatnie zapasy na zimę,

Myszy, krety też muszą dbać!

 

Przygasiła słoneczną latarnię,

Wydłużyła po lecie cień,

I z naręczem jabłek i gruszek

Delikatnie przekroczyła sień.

 

A im dłużej zagości tu z nami,

Złotą suknię zamieni na płaszcz.

I otuli się ciepłym szalem

I roztoczy szary miraż.

 

Porozbiera liściaste drzewa

I odsłoni konarów gąszcz.

I zaprosi gila i jera

Na ostatni taneczny pląs.

 

Potem zniknie, lecz nie na długo,

Znowu zjawi się tu za rok.

Czy już wiecie  o kim myślałam

Pijąc pyszny z jej darów sok?

 

 

D. G. 23-11-2011r.

 

Znaczenie wody w przyrodzie

„Wodo, nie masz ani smaku,
 ani koloru, ani zapachu.
Nie jesteś konieczna do życia,
 jesteś samym życiem ...
Jesteś najważniejszym bogactwem,
 jakie istnieje na świecie.”
A.. Saint- Exupery.

 

 

Czasem pływa, paruje lub w „kamień” się zmienia!
A tajemnica jej  kryje się w stanie skupienia.
Gdy paruje staje się obłokiem pary,
Gdy zamarza jest  lodem i to nie są czary.

Może sublimować -jak lód wyparuje,
Czy resublimować ( gaz na ciało stałe) jak szadzią wszystko okryje.

Raz jest cieczą, raz gazem, a raz ciałem stałym.
Jedna mała kropla- a aż trzy przemiany.

Jest w każdym z nas przez cały czas,
Gasi nam pragnienie  i nawadnia las.
Bez niej zginą zwierzęta, wyschną: drzewa, trawy!
Nie przyrządzisz bez  niej  najprostszej potrawy.

Jest wielu: gazów,  cieczy,  ciał stałych
Dobrym rozpuszczalnikiem,
I klimat kształtuje swym drogocennym obliczem!

Znajdziemy ją   w każdym organizmie żywym,
We krwi, w  limfie, w komórkach,
W nasionach, nawet w patyku krzywym!

Gdy ma cztery stopnie najcięższa się robi,
I na dno zbiorników powolutku schodzi.
Gdy ma  zero stopni, to w lód się przemieni.
Przed zmarznięciem zwierzęta denne ochroni!

W skałach, minerałach czasem  też się ukryje,
Wyrzeźbi nam krajobraz, jaskinie wyryje!
Po dużych opadach powodzie  wywołuje,
I z potężną siłą niszczy i rujnuje!

Transportuje pokarm, mineralne sole.
Znajdziesz ją w kanapce,  w mięsie i w rosole!
Transport rzeczny i morski dzięki niej się odbywa,
Pływasz po niej na statkach
Lub w basenie jak ryba!

Wodne sporty, masaże, mineralne wody,
Każdemu człowiekowi dodadzą też urody!
Pomoże też w zdrowym, higienicznym życiu,
Zadba o czystość, pomoże w umyciu!

Bez niej przemysł,  rolnictwo, nowe technologie,
 Nie miałyby szans istnienia, każdy tak odpowie!

Każdej jej zmarnowanej kropli tak ogromnie szkoda,
O zrozumienie dziś prosi  w tym wierszu Was …Woda!

Pamiętaj! 
Wodę oszczędzamy  i  nie marnujemy!
Woda cudownym  bogactwem -dzięki niej żyjemy!

D.G. 2012r

Znaczenie lasów dla przyrody i gospodarki człowieka

Lasy -płuca ziemi, filtrują powietrze,
pochłaniają dwutlenek węgla i zanieczyszczenia.
W zamian dają ludziom i wszystkim zwierzętom,
tlen niezbędny do życia oraz do istnienia.

To ekosystem pełen bioróżnorodności,
choć w  ścisłym powiązaniu jak jeden organizm.
Liczne łańcuchy pokarmowe stanowią dla lasu,
egzystencji przez wieki wspaniały mechanizm.

 Wzbogacają powietrze przez liście w parę wodną,
oraz dodatkowo  w eteryczne olejki.
W kształtowaniu klimatu i   mikroklimatu,
udział lasów mieszanych jest niezmiernie wielki.

Przeciwdziałają lawinom oraz  osuwiskom
i stabilizują obieg wody w przyrodzie.
Zapobiegają  erozji i  gleb stepowieniu,
gromadzą cenne  cechy w genetycznym  kodzie.

Doskonałą zaporę dla wiatru stanowią,
i przed powodziami  znakomicie chronią.
Są miejscem wypoczynku czy też rekreacji,
a dla   krajobrazu zieloną  są ozdobą.

Schronieniem i domem bywają  dla tysięcy,
roślin oraz zwierząt, w każdej strefie świata.
I nieocenionym  bogactwem naturalnym:
drewna, żywicy, runa , mięsa – oferta ich bogata.

Z drewna  lasów: domy, altany, czy  płoty,
Meble, słupy, maszty, drewniane  podłogi.
Z żywic:  kleje, guma, kalafonia, lakiery,
laka, mirra,  przepiękne bursztynowe ozdoby.

Są też natchnieniem  artystów: malarzy, poetów,
wśród drzew liczne sporty uprawiać też można.
Miły biwak  na leśnej polanie  zapamiętasz
i zapach pochodzący z piekącego się rożna.

Lasy są magazynem  roślinnych  medykamentów,
w każdą porę roku urodą zachwycają.
Dzięki  igłom i pięknym zielonym liściom,
w zdrowym stylu życia udział swój też mają. 

Zagrożeniem dla lasów jest działalność człowieka,
rabunkowa wycinka lub ich wypalanie.
Dzikie wysypiska, śmieci, spaliny, nawozy,
na leśne zwierzęta bezmyślne kłusowanie.

Silne zanieczyszczenia powietrza przez pyły,
wywóz ścieków do lasów lub ich odwadnianie.
Zasolenie gleby w walce przed gołoledzią,
pod działki ich tereny skrzętnie zajmowane!

Nieocenionym bogactwem są rosnące drzewa,
Kto je niszczy, ten niszczy też siebie samego!
Dbajmy o lasy, parki, każde małe drzewo,
To naprawdę wcale nie jest nic trudnego!

                                                                                                            Dorota Grobelna