Kilka słów o autorze bloga

Blog prowadzony przez nauczyciela: przyrody, matematyki, informatyki.
Strona zawiera utwory własne do wykorzystania przez uczniów i nauczycieli podczas edukacji szkolnej z podaniem nazwiska autora.

Tu mieszka wiedza zamknięta w wersach.
Łatwo i szybko ją zapamiętasz!

Zdjęcia w większości pochodzą z Wikipedii.

czwartek, 25 lutego 2016

Owoce egzotyczne



 Pitaja

Pitaja, smocze jajo, truskawkowa gruszka  
wyrasta na kaktusach  o  pachnących  kwiatuszkach.
Z gatunku Cereusów w suchym rośnie  tropiku,
pochodzi z  Ameryki  Środkowej,  z  pustyni   w  Meksyku.

W dobrych warunkach owocuje 5-6 razy w roku,
schłodzony owoc  pitai do deserów i soków.
Pitaja może być  żółta albo też czerwona,  
spotykana jest również różowo-fioletowa. 

To smocze jajo  pełne jest sprzeczności,
w misternym opakowaniu -dość mało  smakowitości.


Hurma kaukaska



Persymona,  kaki, szaron, hurma, hebanowiec,
pomidor o smaku śliwki  ktoś inny o nim  powie.
Jest źródłem witamin,  antyutleniaczy,
zbija cholesterol,   z nowotworami  walczy.
                                            Obniża ciśnienie,  zmniejsza krzepliwość krwi,
                                                  jej sok z liści  skuteczny   po ukąszeniu żmii. 

Papaja


Melonowiec właściwy,  zwany też papają
owocem dobrego zdrowia lekarze nazywają.
Obniża ryzyko otyłości, cukrzycy, chorób serca,
chroni wzrok, skórę,  włosy,  odporność   też  zwiększa.

Wyciąg z owoców i liści przed rakiem również chroni,
co udowodniły badania w Japonii.
Zjadając  dziennie jeden  smaczny owoc papai,
uchronisz przed chorobami   organizm.

Karambola 



Oskomian pospolity zwany karambolą
posiada żebrowany gwieździsty,  żółty owoc.
Smak ma słodko-kwaśny, soczysty, chrupiący miąższ,
dodany do  sałatek     dekoracyjny  wciąż.

Pięcioramienna gwiazda w przekroju jego widnieje
i na jej widok w potrawie każde oko się śmieje.
Bogaty w witaminy, opóźnia proces starzenia,
zawiera też kwas szczawiowy,  co nie jest bez znaczenia.
Osobom chorym na nerki kwas ten może zaszkodzić,
spożywać go trzeba z umiarem, aby zdrowiu nie szkodzić!


Marakuja

Marakuja, passiflora,  pasja,  męczennica,
owoc  z krzewiastego pnącza  kwiatami zachwyca.
Z męką Pańską i  Chrystusem często kojarzone 
bo przypominają bardzo  cierniową koronę. 
Z Ameryki Południowej pnącze to pochodzi,
słodko- kwaśny owoc lody i desery zdobi.
Jest bogata w witaminy, w silne oksydanty,
w żelach, kremach czy jogurtach sok jej jest zawarty.


Granadilla, grenadia

Granadilla jej odmiana pochodzi z Meksyku,
figowate ma owoce o szarawym miąższu.
Do sorbetów oraz drinków często stosowana,
w Polsce grenadia jest  jeszcze niezbyt dobrze znana.
 

D. G.
25-02-2016r. 

czwartek, 18 lutego 2016

Skrzypłocze, mieczogony

Honorowi dawcy niebieskiej krwi 

Rozmiar skrzypłoczy do 60 cm, waga do 5 kg

http://www.sprawnyfachowiec.pl/artykul/409/skrzyplocz-i-xenopus
 Co za przedziwne  zwierzaki o  niezwykłym  widoku
z hełmiastym  głowotułowiem,  o trójkątnym odwłoku!
Z czterema parami  nóg krocznych,  ze spłaszczonymi skrzelami, 
z kolcem na długim  ogonie  i  złożonymi oczami.  

Z bardzo twardym  pancerzem,  z brakiem odrębnej  głowy,
zwierzaki  to czy może  kosmiczny wóz bojowy? 
Te „żywe skamieliny”   przez wieki  niezmieniane
żyją  od syluru do dzisiaj  w oceanie. 

Pływają  grzbietem do dołu, czyli  do góry nogami, 
zjadają pierścienice, nie gardzą mięczakami.
Skrzypłocze, mieczogony o krwi  nie czerwonej  –niebieskiej
(krew zawiera hemocyjaninę z miedzią),
która unikatowe   do tego  właściwości  ma jeszcze.

Do testów na bakterie jest często stosowana,
w kontroli jałowości   zazwyczaj  stosowana.
W kontakcie z bakteriami  tworzy obronne skrzepy
i natychmiast je niszczy jak wojownicze szczepy. 

Skrzypłocze- honorowi jak ludzie dawcy krwi,
po pobraniu nie giną by mogły dalej  służyć!































Każdy, kto kiedykolwiek miał zrobiony zastrzyk,
podłączoną kroplówkę lub wymienianą zastawkę,
 zawdzięcza swoje zdrowie testowi  pod nazwą  LAL
(lizat amebocytowy skrzypłocza)
 dzięki krwi ze skrzypłoczy ten drogocenny dar!


Mimo groźnego wyglądu, nie szczypią i nie gryzą,
przed wrogiem  w morskim piasku po prostu się ukryją.
Jaja podobnie jak żółwie   składają w piachu na lądzie,
przeżywa ich bardzo mało bo wrogów czyha  mrowie (ptaki).

Skrzypłocze- są zaliczane do  staroraków  gromady,
rekinom i żółwiom morskim niekiedy nie dadzą rady.
Obecnie ich populacja  ze względu na połów maleje,
 żabie szponiastej mogą  zawdzięczać  ocalenie.

Śluz jej podobne działanie jak krew skrzypłoczy ma,
i wkrótce w laboratorium wytworzyć się go da!



D. G. 
18-02-2016r.

środa, 17 lutego 2016

Pingwiny cesarskie

O pięknych ptakach we frakach 


Pingwin cesarski- największy z pingwinów
Wzrost-1,40 m, waga- 45 kg 
Największe wielkości  niskiego człowieka,
w  szykownie skrojonym   fraku.
Potrafią nurkować  do pół  kilometra,
szukając  ryb, skorupiaków.

Nie straszne im mroźne, antarktyczne zimy,
w jej środku (V) wysiadują jaja,
trzymają  je samce w ciepłym fałdzie skórnym,
stłoczone w  ogromnych koloniach. 
Kolonia pingwinów cesarskich

Pingwiny cesarskie- dostojne nieloty,
z półkuli południowej
gdzie temperatury- minus czterdzieści,
i wiatry i burze lodowe. 

Ich młode pokryte szarym, gęstym puchem
w przedszkolach bytują jak dzieci.
Czekając na powrót swoich rodziców
z zapasem morskich smakołyków. 

Gdy młodym wyrośnie nowe upierzenie,
wyruszą na żer w oceanie,
Niezdarne na lądzie, skrzydłami - wiosłami
jak strzały pokonują fale.

Pod wodą potrafią do  20 minut 
wytrzymać  bez haustu powietrza.
Pingwiny cesarskie mrozolubne ptaki,
dla  oka: szyk, wdzięk i prezencja!


Inne pingwiny:
Pingwiny królewskie z Antarktydy
Pingwiny królewski są mniejsze od cesarskich ( 90 cm, 11 kg)
składają 2 jaja, ich młode są brązowe 



Pingwin równikowy
Pingwin równikowy ( 45 cm, 2,5 kg)  jako jedyny zamieszkuje na półkuli północnej
w pobliżu wysp Galapagos i równika



Pingwin przylądkowy, toniec
Jedyny osiadły pingwin afrykański (Południowy Mozambik, Namibia)

D. G. 17-02-2016r.

środa, 10 lutego 2016

Drzewo Jozuego

Drzewo Jozuego 

12 metrów ma wysokości  ta krótkolistna yukka,
zwana też drzewem Jozuego,  w rodzinie agaw jej szukaj.
Choć jej wysokość i obwód pnia (3,5m) szczególnie imponuje,
wśród bylin jednak-nie wśród drzew okaz ten figuruje. 

Spotkać ją można w kilku stanach  pustynnych USA,
Pustynia Mohave w Kalifornii za symbol swój  yukkę  tą ma.
Przez pierwszych kilka dekad życia rośnie do góry pionowo, 
a gdy zakwitnie zmienia kierunek  i  rozgałęzia jak drzewo.    

Liście jej ostre i kłujące, kwiatostan na metr okazały,
 zakwita nocą, a w zapyleniu  pomaga gatunek ćmy.
Owoce grube, słodkie strąki,  są duże i  jadalne, 
jest kserofitem-sucholubnym, szkodzi jej mocne zalanie.
Owoce yukki

Nazwę zawdzięcza pierwszym w Stanach mormońskim osadnikom,
którym proroka (Jozuego)   przypominała pogrążonego w modlitwie. 
Wzrost jej powolny lecz długowieczna -żyć może z 900 lat, 

ścisłej ochronie podlega niech długo swym pięknem  zdobi świat.
Kwiatostan yukki
źr. http://podroze.onet.pl/przyroda/usa-park-narodowy-drzew-jozuego/cbjg1


Drzewo Jozuego występuje głównie w Ameryce Północnej w USA
(stany: Arizona, Nevada, Kalifornia, Utah)


D G. 10-02-2016r.