Gdzie się ukryły te patyczaki?

Gdzie się ukryły patyczaki,

pod którym siedzą  liściem?

Pora jedzonko świeże włożyć

liście jeżyny pysznej!

 

Jedzą, rosną,  potem linieją,
zwiększają  swoją  długość,
i szybko grubieją.

 

27-07-2015r.

Szrotówek kasztanowcowiaczek

Motyl -szrotówek kasztanowcowiaczek

wróg kasztanowcy

Drzewo kasztanowca zaatakowane przez szrotówka

Szrotówek kasztanowcowiaczek
 Motyl ćma z rodziny kibitnikowatych, 

zawleczony do Polski niedawno
 przed trzydziestoma  laty.

Jego larwy  minują   liście
tworząc brunatne wzory.

Zimują poczwarki w opadłych liściach,
by wiosną  znów jaja  złożyć.

Sikory wrogowie naturalni,

nie radzą sobie z larwami,

dlatego by zabezpieczyć drzewa

chroni się je iniekcjami. 

Często się grabi i  pali liście,   

opaski lepkie zakłada.

Niezabezpieczonym  drzewom
już w połowie czerwca
szrotówek liście wyjada. 

Źr. Wikipedia
Larwy i owad dorosły -szrotówka kasztanowcowiaczka

                                                                 D. G. 14-06-2015r.

Owady -najliczniejsze zwierzęta świata

Owady-najliczniejsze zwierzęta

Najliczniejsze spośród wszystkich zwierząt świata,
by je zliczyć komputery też nie dadzą rady!
To muchówki, chrząszcze, motyle, błonkówki,
pluskwiaki, prostoskrzydłe (pasikoniki), ważki -tak owady!

Owady mają  głowę z jedną parą czułek,
to narząd  dotyku, zapachu i smaku.
Mają też  3 pary gębowych odnóży:
żuwaczki (I)  i szczęki (II)  dość  silne w ataku.

Aparaty gębowe też mogą się różnić ,
w zależności od sposobu pokarmu  zdobywania.
Ssąca  trąbka motylom wszystkim  służy,
do nektaru z kwiatów dobrego wysysania.
Liżący mają  muchy, komar kłująco-ssący,
chrząszcze posiadają  aparat gryzący!
  

Na tułowiu 3 pary odnóży znajdziemy,
 u form uskrzydlonych – skrzydełka do lotu.
Układ oddechowy zbudowany z tchawek,
przetchlinki są miejscem dla powietrza wlotu.

Trzecim elementem zaraz po tułowiu
jest odwłok u niektórych dość dużych rozmiarów.
Nasycony krwią możemy obserwować,
u samic-kłujących boleśnie  komarów.

Odnóża mogą być kroczne – u much,
pszczół, mrówek, chrząszczy.
Pływne u: pływaka, krętaka, kałużnicy.
Bieżne u karaczanów, chwytne są u ważek, 
skoczne u pcheł znajdziemy i pasikoników.
Grzebiące odnóża ma turkuć podjadek,
kopie w ziemi tunele ten wielki  owadek ( 6,2cm).

Jeśli w  rozwoju:  jajo, larwa, poczwarka, imago,
 (chrząszcze, motyle, muchówki, błonkoskrzydłe, pchły)
takie przeobrażenie zupełnym jest zwane.
W niezupełnym brakuje stadium  poczwarki,
przechodzą je ważki, modliszki, wszy i karaczany
  (też prostoskrzydłe, pluskwiaki, wszoły).

Larwy błonkówek zwane są czerwiami,
motyli to powszechnie znane  - gąsienice.
Larwy chrząszczy – pędraki  lub sprężyków- drutowce,
 pod ziemią lub za korą spędzają swoje życie. 

Społeczne owady: mrówki, pszczoły, osy
i termity w koloniach ze sobą współpracują.
 Dzielą się na kasty i różnią budową (wielopostaciowość)
w zależności od funkcji jaką  tam sprawują.

Skrzydła owadów

Źr:http://biologia.opracowania.pl/gimnazjum/r%C3%B3%C5%BCnorodno%C5%9B%C4%87_form_zwierz%C4%99cych/stawonogi/

Dorota Grobelna

24-03-2014r

Panda wielka i...

Panda wielka i jej kopia

 Widok pandy wielkiej nikogo nie dziwi,
zaliczana do rodziny  drapieżnych niedźwiedzi.

 Zamieszkuje w Chinach, w Azji- lasy bambusowe,
 pędy bambusa  zajada,  są smaczne i zdrowe.

Lecz pandę spotkać można też w owadzim świecie, 
znajomy widok jej szaty, czyż tak nie  powiecie?
  

Choć wygląda niczym mrówka-  to bezskrzydła osa,
 z rodziny jest żronkowatych,  boleśnie pokąsa.

Żyje w Chile więc w naturze pandy nie widziała,
 więc dlaczego jej futerko zręcznie skopiowała?  

Zródło zdjęcia pandy Wikipedia, osy  http://pej.cz/Szukaj/mr%C3%B3wka+panda 

11-01-2014r.

Dorota Grobelna

Chronione chrząszcze

 

Przykłady chronionych chrząszczy

 



 

 

Wszystkie gatunki biegaczy, tęczników
wśród chrząszczy są chronione.

Bogatek wspaniały, jelonek rogacz,
kozioróg dębosz, matowy ciołek.

Nadobnica alpejska, kałużnica czarna,
jeziornica rdestnicowa.
Zgniotek szkarłatny i krawiec głowacz,
 pachnica dębowa.

Zachwycają kształtem,
pięknym ubarwieniem,
żuwaczkami i zwyczajami.

Są ozdobą naszych pól,
wód oraz lasów.
W większości
są drapieżnikami.

Dorota Grobelna
29-12-2013r.

Przykłady chronionych motyli w Polsce

 

Motyle chronione w Polsce
wybrane gatunki

 

 

Szlaczkoń torfowiec, czerwończyk  fioletek,
 modraszki:  orion, Rebela.
Niepylak apollo i mnemozyna,
paź  żeglarz, pasyn lucylla.

Takie imiona noszą motyle
w Polsce ochroną objęte,
Strzępotek hero, wstęgówka bagienna,
  wzory ich niepojęte!

Dorota Grobelna
13-12-2013r.

Modliszki

Mniszki-modliszki

Mają  dziwną pozę - modlącej się mniszki.
 Jakie to owady? -Drapieżne modliszki!
 Są jak z innej planety te "kosmiczne stwory",
 z głową zaopatrzoną  w  duże reflektory.

Obrotowa, trójkątna głowa,  z cienkimi czułkami
 i dużymi, szeroko rozstawionymi oczami.
Przednie odnóża chwytne, uzbrojone w zadziory,
 ostre, haczykowate, do chwytania i trzymania ofiary. 

Skrzydła: błoniaste, wysmukłe,  wzdłuż ciała ułożone,
 zielone, mimetyczne, bogato użyłkowane.
 Różnorodne ich kształty oraz ubarwienie,
 sprawiają, że niezauważone wtopią się w otoczenie!
 

http://arachnea.org/serwis/artykuly/51098-hodowla-modliszki-modliszek.html

 

http://www.modliszki.pl/wplyw-barwy-otoczenia-na-kolor-imago-modliszek-phyllocrania-paradoxa.html

Sprawnie poruszają się we wszystkich kierunkach,
 a siłę ich uchwytu trudno z innymi  porównać.
Polują na bezkręgowce, płazy, gady, ptaki,
 długo czatują nieruchomo,  aż sięgną  po łup ich  "łapy".

 Mogą  umierać z głodu wśród świeżych-martwych much,
 gdy żywą upolują dopiero w  konsumpcji  ruch!
 

http://www.tapeciarnia.pl/120079_polowanie_modliszka_gekon.html

http://dinoanimals.pl/zwierzeta/modliszka-mantodea-mantis/attachment/modliszka-dinoanimals-pl-7/

Złapaną ofiarę pożerają od odnóży lub głowy,
marnotrawią często większe od siebie łowy.

 Znane z kanibalizmu–czasem po kopulacji
 samiec dla samicy przekąską podczas  kolacji. 
 

http://www.robale.pl/index/2/131

 Jaja otoczone ooteką-czyli kapsułą jajową, 
do roślin, krzewów, dokładnie przyczepioną.

Kapsuła jajowa modliszki chińskiej

Larwy bardzo żarłoczne i również drapieżne,
są  kanibalami dla siebie wzajemnie.

Mimo obecności skrzydeł samice chodzą pieszo,
 samce na krótkich dystansach pofruną niedaleko.

Krewnymi modliszek:  karaluchy, hełmce, karaczany,
 w krajach tropikalnych najczęściej je spotkamy.  

W Polsce południowej jeden gatunek znajdziemy, 

modliszkę zwyczajną–owad wyginięciem zagrożony! 

modliszka zwyczajna spotykana w Polsce, w Puszczy Sandomierskiej
 

 Płeć się rozpoznaje po ilości segmentów na odwłoku.
 Policzyć je łatwo, bez większego kłopotu.
 Samiec ma ich osiem,  a samica sześć,
mimo to samica,  od samca większa jest!

Wytropić modliszkę,  nie jest rzeczą łatwą,
 zobaczyć ją  w naturze jest prawdziwą   gratką!

 

Dorota Grobelna

26-11-2013r.

 

 

Motyl-furczak gołąbek

O polskim koliberku

 

Letnią porą  na tarasie dzieci  grały w berka. 
Wtem Jaś krzyknął- Hej, popatrzcie, widać  koliberka.
Popatrzyły- co za dziwy?  W Polsce takie ptaszki ?
Znały wszakże dość podobne helikopterki -ważki.

 

A koliber w miejscu zawisł i wyciągnął lancę,
by z werbeny kwiatów-pyłku wyssać chociaż  garstkę.
Z pół minutki  spijał  nektar, nim poleciał dalej,
dzieci stały zadziwione, zdezorientowane.
 

 

Jejku, rety, co za dziwy? Wszak wiemy na pewno,
że kolibrów w Polsce nie ma! Co to  za maleństwo?

Więc zaczęły szukać w książkach, w albumach, w gazetach,
w Internecie,  aż Jaś krzyknął. –Wiem,  już wiem! Eureka!

Nie jest wcale to koliber-malusieńki  ptak,
lecz furczak gołąbek – motyl -skrzydlaty owad!

On  jest z zawisakowatej rodziny motyli,
z oddalenia spija nektar-można się pomylić!

Lancą czyli długą ssawką, wciąga nektar z kwiatów, 
ten amator od  kwiatowych, dość długich  kielichów. 

By utrzymać się nad kwiatem moc energii wkłada
i niczym koliber szybko  skrzydełkami włada (80 uderzeń/s).

Do tego w tyle odwłoka  ma niby ogonek,
 ten wachlarzyk z łusek cały przyczyną omyłek.
Pełni  w locie ważną  funkcję- jego statecznika,
i pozwala nieruchomo nad kwiatem  zawisać.

Przed lotem rozgrzewa mięśnie i  skrzydłami drga.
Endotermii to zjawisko,  a nie żadna gra ( lata przy 38 0C).  

Z południa Europy do nas motyle migrują,
przytulii, by złożyć jaja wkoło wypatrują.
Gąsienice są zielone z białymi kropkami, 
z niebieskim rogiem z tyłu, z długimi paskami.

 

poczwarka furczaka gołąbka

 

Po przepoczwarczeniu  w podróż ponowną ruszają, 
gdy nie zdążą-to schronienia przed zimnem szukają.
 Lecz z reguły zimę przetrwać  ciężko w naszym  kraju,
stąd z południa  znów przylecą  do nas nowe w maju!

 

 

Dorota Grobelna

25-11-2013r.

Chrząszcz- rohatyniec nosorożec

Od jajeczka do chrząszcza

 

 

Rohatyniec nosorożec,
 polski chrząszcz-jednorożec.
Samiec słynie z roga swego,
do tyłu zakrzywionego.

 

 

Zamieszkuje parki, lasy,
spróchniałe dziuple czy stosy.
Pod zmurszałymi pniami,
na żer wychodzi nocami.

 

Lakierowany, brązowy,
jak wóz pancerny bojowy.
Jeden  z większych w Europie (4 cm),
silny też jest okropnie.

 ( 380 razy więcej  udźwignie niż waży )

 

Samica  składa jajeczka,
wystarczy spróchniała beczka.
Z jaj larwy wychodzą pędraki,
chrabąszczowe dzieciaki.

 

Pod ziemią długo żerują,
 rosną, trzykrotnie linieją.
Pędraki  są brudnobiałe,
głowy ich sklerotyzowane.

 

 

Po trzecim, piątym roku,
gdy pędrak jest już gotów (ma 12 cm),
komorę buduje z gliny,
 z dodatkiem trocin i śliny.

 

Komora rozmiaru sporego,
wielkości jaja kaczego.
W niej  się zamienia w poczwarkę,
 nim imago stanie się całkiem.

 

Jako dorosły chrząszcz,
do wiosny czeka wciąż,
dopiero po  świecie lata,
 z rohatyńcową się brata.

I znów za cztery- pięć lat,
kolejne wyfruną w świat!

 

Dorota Grobelna

24-11-2013r.

 

 

 

Adopcja w świecie zwierząt

Adopcja larwy modraszka
przez mrówki- wścieklice.

Na łąkach  z  krwiściągiem lekarskim, modraszki fruwają-motyle.
W wybrane, czerwone  kwiaty jajeczka składają swoje.

Z jaj wylegają się larwy, w kwiatach mają pożywienie,
rosną i  jedzą,  jedzą i rosną, przechodzą kolejne linienie (IV).

Potem wychodzą z  kryjówek i opadają na ziemię.
Podobne do larw wścieklic mrówek, wabiają  mrówki do siebie.

larwa modraszka początkowo przypomina larwę wścieklic 

Nadchodzi wścieklica i myśli, że larwa ta  z  mrówczej   kolonii.
Zaciąga ją  do mrowiska, odżywia, a nawet broni.

Larwa swe feromony do mrówczych upodabnia,
co  czujność kolonii mrówek zdecydowanie osłabia.

Potem  niepostrzeżenie podjada mrówcze jajeczka,
lub larwy mrówek smaczne. Cieszy ją  taka adopcja!

Rozmiary zwiększa  stukrotnie, lecz  zabezpiecza  się stale
by to się nie wydało, pomysły ma doskonałe.

 Słodką  substancję  wytwarza zlizują  ją mrówki  z jej  brzucha.
Na grzbiecie kolejną wyrabia, by  mrówczą  agresję  zagłuszać.

W tym czasie spustoszenie w mrowisku całym sieje.
 Otumanione mrówki,  nie wiedzą co się dzieje!

http://portalwiedzy.onet.pl/122937,1,,,gasienica_modraszka,haslo.html

Dość  silne owłosienie, chroni ją  przed atakiem.
W razie wpadki niestety...pożegna się ze swym  życiem. 

Gdy plan się uda w poczwarkę (po 11 m-cach) z larwy się  przemienia.
Po 3 tygodniach przywdziewa skrzydlatą postać   motyla.

Od lipca do sierpnia modraszki na trzęślicowych łąkach,
masowo się pojawiają na krwiściągu pąkach.  

Pojedyncze motyle, trzy dni już tylko żyją.
O reprodukcję zadbają i wkrótce same giną!

Dorota Grobelna

23-11-2013r.