Kilka słów o autorze bloga

Blog prowadzony przez nauczyciela: przyrody, matematyki, informatyki.
Strona zawiera utwory własne do wykorzystania przez uczniów i nauczycieli podczas edukacji szkolnej z podaniem nazwiska autora.

Tu mieszka wiedza zamknięta w wersach.
Łatwo i szybko ją zapamiętasz!

Zdjęcia w większości pochodzą z Wikipedii.

wtorek, 27 maja 2014

Drzewo kapokowe

Puchowiec pięciopręcikowy


 
Najwyższe drzewo w tropikalnym lesie,
o korze  kolczastej  niczym  kolczuga.
Z siedemdziesięciu nawet metrów,
na inne drzewa ochoczo  mruga.
 

Potężny pień- u jego  podstawy
wzmacniają  korzenie podporowe.
Choć nazwa jego puchowiec przecież,
ma również  inną - drzewo kapokowe.

Co ma wspólnego jego nazwa
 z kapokiem lekkim- niezatapialnym?
Nasiona wytwarzają włókno:
lekkie,  sprężyste- to  sekret tajny.
 
Nim wymyślono gąbki, pianki,
z nich wyrabiano  materace,
oraz kapoki do pływania,
wodoodporne, leciutkie takie.

 
 
Owoce z włóknem kapokowym
Źr.http://archiwumallegro.com.pl/ceiba+pentandra+drzewo+kapokowe-1_2334423072.html
Z nasion puchowca tłoczy się olej,
z oleju mydło –sprawa czysta. 
Kora ma właściwości moczopędne,
z liści, korzeni -lekarstw cała lista.

W wilgotnych lasach rzadko kwitnie (raz na 5 lat),
w suchszych rejonach znacznie prędzej.
Gdy straci liście to zakwita,
nie jest więc wiecznie zielonym drzewem.

Dla Majów puchowiec był drzewem  świętym.
Motyw jego kolców wiele naczyń zdobi.
W filmie Avatar był inspiracją
do stworzenia drzew domów-wspaniałej ostoi.
 
Dorota Grobelna
27-05-2014r.

niedziela, 11 maja 2014

Judaszowiec

Drzewo w podwiązkach?
Judaszowiec wschodni
 
 
Kto ozdobił tak kwiatami, bezlistne gałązki,
na konarach i pniu drzewa założył podwiązki?
Poutykał je za korą i to dość obficie,
efekt uzyskał wspaniały-czy też tak sądzicie?
 
Uzyskany kwietny efekt  to jest kaulifloria,
kwiaty rosną  wprost z gałązek – cecha judaszowca.
Drzewa (judaszowiec południowy)  na którym jak głoszą biblijne przekazy
powiesił się Judasz po tym,  jak Jezusa zdradził.


Te różowo-fioletowe, efektowne kwiaty,
są jadalne, dodawane do różnych sałatek.
Nieotwarte pąki również są marynowane,
jako namiastka kaparów także stosowane.
Kwiaty judaszowca kalifornijskiego- źr. Wikipedia
Kwitnie przed rozwojem liści na różowo w maju,
trzy gatunki rosną w Polsce, pochodzi ze Stanów.
W Polsce zwłaszcza kanadyjski, dobrze znosi mrozy,
warto mieć go też w ogrodzie, wiosną  budzi podziw!
 
Dorota Grobelna
11-05-2014r.



piątek, 9 maja 2014

Baobab Grandidiera- drzewo butelkowe

Jakie drzewa rosną korzeniami do góry? 

 
Na Madagaskarze rosną sobie drzewa, 
 posadzone odwrotnie–korzeniami  do góry.
 Ile prawdy kryje się w tym drugim wersie?
A może kompletne to są tylko bzdury?
 
 
 

To baobaby Grandidiera–inaczej drzewa butelkowe,
 w formie bezlistnej ich widok- zadziwia,
prześliczne  jak kwitną i są ulistnione.

By na sawannach przetrwać okres suszy,
 gromadzą wodę w swym gąbczastym pniu ( do 120 000 litrów).
 Dla ludzi stanowią źródło pokarmu  i wielu medykamentów.
 
 
Dorota Grobelna
09-05-2014r.

czwartek, 8 maja 2014

Dracena smocza


Drzewo ociekające krwią
Dracena smocza
 
Jakie drzewo niczym ssaki, 
 ma czerwoną krew?
 Kto usłyszał to pytanie
 ogarniał go śmiech!
 
Przecież to jest niemożliwe,
 drzewo to roślina.
 W jego wnętrzu  sok roślinny,
 jasna  wydzielina. 

Lecz jest  drzewo - to dracena
 jak  jej nazwa brzmi.
 Po zranieniu tak wygląda
 jak skąpana we krwi.
 
Pień z czerwona żywicą draceny smoczej

 Bardzo  rzadki ten  gatunek,
 piękny pokrój ma.
 Jak parasol jej korona,
 przeplata się, tka. 
http://kierunekteneryfa.com/wp-content/themes/roots/timthumb.php?src=http://kierunekteneryfa.com/assets/3387360081_160c48dde9_b.jpg&h=600&w=800&zc=3&q=100

Smoczym drzewem  nazywana,
żywica jej czerwona,
 magiczna ta roślina
 jest  bardzo hołubiona.
 
Drewno nie posiada
słoi przyrostowych.
Wiek poznać  po  pędach,
tych rozgałęzionych.
 

Jak mówi legenda
 smok wygrał ze słoniem,
 po dość krwawej walce
 wzajemnie stoczonej.

 Na podłożu zbroczonym
 krwią dzielnego smoka,
 wyrosła dracena-smokowca okaz.
 
Na wyspach  Madery, Sokotry, na Kanarach,
 W Maroku,  na Teneryfie bywa  spotykana.

Dorota Grobelna
08-05-2014r.

wtorek, 22 kwietnia 2014

Rzekotka drzewna

Kolacja też je kolację!
Rzekła raz rzekotka  żabka:
-Wzięła mnie na żuczka chrapka!
Więc po liściu od bergenii,
pełznie w górę wśród zieleni.
By kolację smaczną zjeść,
trud wspinaczki musi znieść!

Z liścia szybko myk na krzaczek,
bo tam siedzi żuczek- chwatek.
Patrzy nań czerwono-oka,
tuląc się do liści  krzaka.
Przylgami się kory trzyma…
lecz już żuczka tutaj nie ma!

Poszybował sobie w trawy,
szukać swojej smacznej strawy.
Niewątpliwie więc mam rację,
kolacja też je kolację!

D G       24-09-08r.

 

czwartek, 17 kwietnia 2014

Moje magiczne miejsce

Moje magiczne miejsce…

Z lotu ptaka

Moje magiczne miejsce nad  niewielką  Pisią,
rzeźbioną lądolodem,  zębami  powodzi.
Napełnia ona stawy  życiodajną wodą,
gdzie ryb wielkie bogactwo leniwie się płowi.

    
Moje magiczne miejsce jest nad trzcinowiskiem,
w którym bąk wyciąga ku niebu swą szyję.
To strzeliste sosny, białobrode brzozy,
 i chmiel co po konarach drzew jak wąż się wije.
  


Moje magiczne miejsce to szemrzące łany
bursztynowej pszenicy, ostrej jeżogłówki.
To  głos zimorodka- niebieskiej torpedy,
łabędzie nieme, łysek czarno-białe główki.

  
Moje magiczne miejsce to spróchniałe wierzby,
w których pomieszkują małe nietoperze.
To bociani klekot, różowe grzybienie,
barwnych kwiatów kobierce  są na łące świeże!

Zguba wraca  do rodziców
Moje magiczne miejsce w starym młynie mieszka,
który ciężkimi walcami do tej pory zgrzyta.
To sachaliński rdestowiec w pobliżu rosnący
i łowisko „Amur”, które wędkarzy wita!
  
   
Moje magiczne miejsce srebrzy się i mieni,
 ubrane w szadź zimową lub w barwy jesieni.
Spowite mgłą poranną jak białą zasłoną,
i błyszczące od gwiezdnych, diamentowych cieni.


W moim magicznym miejscu Marię Dąbrowską spotykam,
rodziny Niemyskich pałac odwiedza kiedy śpię.
Przed wojną przez lat trzynaście często tutaj bywała,
i pisała tu powieść – słynne „Noce i dnie”.

Moje magiczne miejsce jest tu …niedaleko,
wolne od zgiełku miasta, światowego szumu.
To miejsce pierwszej  miłości i bezpieczna przystań,
 moje przytulisko… po prostu Piorunów.


Efekt rażenia wierzby piorunem 25 lipca 2014r.
zdjęcia  własne 


Piorunów,  28-12-2011r.

poniedziałek, 24 marca 2014

Owady -najliczniejsze zwierzęta świata

Owady-najliczniejsze zwierzęta


Najliczniejsze spośród wszystkich zwierząt świata,
by je zliczyć komputery też nie dadzą rady!
To muchówki, chrząszcze, motyle, błonkówki,
pluskwiaki, prostoskrzydłe (pasikoniki), ważki -tak owady!

Owady mają  głowę z jedną parą czułek,
to narząd  dotyku, zapachu i smaku.
Mają też  3 pary gębowych odnóży:
żuwaczki (I)  i szczęki (II)  dość  silne w ataku.
Aparaty gębowe też mogą się różnić ,
w zależności od sposobu pokarmu  zdobywania.
Ssąca  trąbka motylom wszystkim  służy,
do nektaru z kwiatów dobrego wysysania.
Liżący mają  muchy, komar kłująco-ssący,
chrząszcze posiadają  aparat gryzący!
  
Na tułowiu 3 pary odnóży znajdziemy,
 u form uskrzydlonych – skrzydełka do lotu.
Układ oddechowy zbudowany z tchawek,
przetchlinki są miejscem dla powietrza wlotu.

Trzecim elementem zaraz po tułowiu
jest odwłok u niektórych dość dużych rozmiarów.
Nasycony krwią możemy obserwować,
u samic-kłujących boleśnie  komarów.

Odnóża mogą być kroczne – u much,
pszczół, mrówek, chrząszczy.
Pływne u: pływaka, krętaka, kałużnicy.
Bieżne u karaczanów, chwytne są u ważek, 
skoczne u pcheł znajdziemy i pasikoników.
Grzebiące odnóża ma turkuć podjadek,
kopie w ziemi tunele ten wielki  owadek ( 6,2cm).
Jeśli w  rozwoju:  jajo, larwa, poczwarka, imago,
 (chrząszcze, motyle, muchówki, błonkoskrzydłe, pchły)
takie przeobrażenie zupełnym jest zwane.
W niezupełnym brakuje stadium  poczwarki,
przechodzą je ważki, modliszki, wszy i karaczany
  (też prostoskrzydłe, pluskwiaki, wszoły).


Larwy błonkówek zwane są czerwiami,
motyli to powszechnie znane  - gąsienice.
Larwy chrząszczy – pędraki
  lub sprężyków- drutowce,
 pod ziemią lub za korą spędzają swoje życie. 


Społeczne owady: mrówki, pszczoły, osy
i termity
w koloniach ze sobą współpracują.
 Dzielą się na kasty i różnią budową
(wielopostaciowość)

w zależności od funkcji jaką  tam sprawują.


Dorota Grobelna
24-03-2014r