Kilka słów o autorze bloga

Blog prowadzony przez nauczyciela: przyrody, matematyki, informatyki.
Strona zawiera utwory własne do wykorzystania przez uczniów i nauczycieli podczas edukacji szkolnej z podaniem nazwiska autora.

Tu mieszka wiedza zamknięta w wersach.
Łatwo i szybko ją zapamiętasz!

Zdjęcia w większości pochodzą z Wikipedii.

piątek, 30 stycznia 2015

Diabeł tasmański




O najbardziej agresywnym torbaczu
czyli o diable tasmańskim




Torbacz z rodziny niełazowatych
 drapieżny diabeł tasmański,

nazwę zawdzięcza agresywności,
charakter  ma iście szatański.
 
Posiada: ciało  średniej wielkości
 i przednie nogi ma dłuższe.
Dość dużą  głowę z silnymi  szczękami
  i ogon-„tłustą parówkę”.

Wydaje przeraźliwe wrzaski,
 apetyt ma wprost niespożyty. (zjada 40% tego co waży)
Zęby mu rosną  przez całe życie,
 cuchnący  zapach ma przy tym ( w stresie).

 Padlinożerny torbacz z Tasmanii,
pożera ofiary  z zębami.
Niesamowity posiada uścisk
 gdy ściśnie mocno szczękami. (553 Niutony)

Usłyszy w nocy każdy najmniejszy
szmer w swojej okolicy.
Wywęszy z kilometra nawet
 kąseczek smakowity.

Zwierzę aktywne głównie w nocy,
 poluje na wombaty.
Ostatnio tępi namnożone
pałanki oraz  koty.
 
W okresie rui samce zawzięcie
 walczą o jedną samicę.
Czasami każdy  ją szarpie, ciągnie
 – raniąc  przy tym sowicie. 
 
Po trzech tygodniach rodzą się młode
 dwa albo nawet trzydzieści,
i w torbie walczą już o przetrwanie,
 gdzie  sutki… cztery się mieszczą. 

Swoje schronienie mają w tunelach,
albo w leśnych zaroślach,
w wykrotach albo w spróchniałych drzewach,
też zdarza im się zamieszkać.

Po trzech miesiącach
wychodzą z ukrycia,
i uczą się polować.
Potrafią w razie zagrożenia
 po drzewach również się wspinać (młode)!
 
Obecnie zostały zdziesiątkowane
 przez wirus- raka pyska.
Są zagrożone  wyginięciem
śmierć czeka na nie bliska. 

Lecz nie poddają się diabliki,
zdradzę wam tajemnice,
by zdążyć  z wychowaniem młodych,
rodzą wciąż młodsze samice.
 
Mimo swej niezbyt chlubnej sławy,
szczególnie znanej z kreskówek,
smutno na świecie byłoby przecież
bez ich zawziętych „buziek”.
 
D. G.
30-01-205r.


 
 

piątek, 23 stycznia 2015

Kąty przyległe, wierzchołkowe, odpowiadające, naprzemianległe

 Mała powtórka z kątów
Kąty wierzchołkowe
Kąty wierzchołkowe- wierzchołek wspólny mają,
powstają z dwóch prostych, które przecinają!

 

Kąty przyległe
Kąty przyległe jedno wspólne mają  ramię,
i tworzą kąt półpełny (180) zapamiętaj dokładnie !
Kąty odpowiadające
A odpowiadające po jednej stronie prostej,
te same mają miary:
rozwarte, proste, czy ostre!
(Jeżeli prosta przecina proste równoległe!)
Naprzemianległe kąty
Naprzemianległe kąty po różnych leżą stronach,
ich miary również te same,  popatrz, a się  przekonasz!
(Jeżeli prosta przecina proste równoległe!) 
D. G. 
23-01-2015r.

wtorek, 13 stycznia 2015

Doświadczenia z wodą

Dmuchanie rękawiczki przez wypływającą z butelki wodę i obniżające się  ciśnienie w butelce.
Sklejanie nakrętek za pomocą siły kropel wody (adhezji- siły przylegania).


niedziela, 11 stycznia 2015

Warstwy atmosfery

Pionowe warstwy atmosfery

"Tropem straty metalowego termosu egzotycznego"
(kolejność stref )
 
Troposfera (10-12 km nad Ziemią)

Troposfera   najbliżej naszej Ziemi leży,
jest najcieńszą,   ale przy tym najgęstszą ze stref.
Przy biegunach dość cienka  8-9 kilometrów,
nad równikiem dwukrotnie grubszą warstwą jest (18 km).

Ze wzrostem wysokości spada tu ciśnienie
i temperatura z wysokością spada (-50 stopni C na  11km).
Tu zachodzą wszystkie zjawiska pogodowe,
i powietrza największą ilość też  posiada (powyżej 50%).

Stratosfera ( 15-50 km)
W stratosferze  prądy strumieniowe (poziome)  silne,
układy baryczne kształtują na Ziemi.
A zjonizowane  ( w wysokiej temp.) w niej atomy  tlenu
tworzą  warstwę ozonową,  która ludzi chroni.
( przed promieniowaniem UV)
Mezosfera (50-80 km)

W mezosferze  zimno (0 °C do –70 °C), prawie brak ciśnienia,
zjonizowanych gazów śladowe  ilości.
Są tu obłoki srebrzyste zwane świecącymi,
gdyż nie para wodna,  a pył kosmiczny w niej gości.  

Termosfera (85-500 km)

W termosferze się mieści linia Karmana,
na stu kilometrach kosmosu granica (umowna).
 W rozrzedzonym powietrzu brak fali dźwiękowej,
od wiatru słonecznego zórz  polarnych "lica".

Egzosfera (500-10 000 km)

Egzosfera zewnętrzną  warstwą  atmosfery
zwana jest inaczej strefą rozpraszania.
Stanowi płynną i   przejściową strefę
atmosfery w kosmiczną  przestrzeń  przenikania.  
D. G.
11-01-2015r.

piątek, 26 grudnia 2014

Uroczyste otwarcie ekopracowni

Ekopracownia zaprasza już nas!


  Dziś  w naszej szkole słychać  promienny gwar,
 radość panuje od rana.
 Ekopracownia  nowa, cudowny dar,
 prawdziwa,  a nie żaden czar.

Wesoło z przyjacielem odkrywać świat,
 badać i wyciągać wnioski.
 W  nauce sięgać  choćby do nowych gwiazd,
tu w naszej ekopracowni.

Ekopracownia zaprasza już nas,
pachnie nowością najpiękniejsza z klas,
o środowisko chce każdy z nas dbać,
od siebie też więcej dać!

Kto z ekologią  jest dziś  za pan brat,
 zmieni  na lepszy  zniszczony   nasz świat.
Wiec korzystajmy już z zasobów jej,
 a wszystkim będzie nam lżej!










Nie daleko,  ale blisko
w naszych Prusinowicach,
jest pracownia, która dzisiaj
wszystkich uczniów zachwyca.
Nie daleko,  ale blisko
w naszej szkole  właśnie tu.
Nowoczesna, funkcjonalna
zjawiła się jak ze snu.

Nowa Ekopracownia
  zaprasza dziś w progi swe,
na nowoczesne  lekcje,
do klubu Eko-Ekspert,
I bardzo ten czas
 zatrzymać  chce w nas!

Szczyptę  chęci tylko trzeba
by z przyrodą  za pan brat.
egzystować w wielkiej zgodzie,
i szanować każdy kwiat!

Nowa Ekopracownia
  zaprasza dziś w progi swe,
na nowoczesne  lekcje,
 do klubu Eko-Ekspert.
I bardzo ten czas- zatrzymać
 chce w nas!

Tak daleko i tak blisko
jest dziś marzeń naszych świat.
Będzie służyć wszystkim uczniom
przez  kolejnych  wiele lat!

12-12-2014r.

piątek, 19 grudnia 2014

Marmozeta białoucha i świnka morska

Niezwykłe spotkanie z marmozetą białouchą
i świnką morską


 Marmozeta, uistiti białoucha

Uistiti białoucha- skąd nazwa jej właśnie taka?
 Białymi kępkami futra, maskuje uszy małpka.
Puszysty, prążkowany, długi posiada ogon,
w Brazylii w lasach deszczowych- ma swój rodzinny dom.

Żywi się sokami oraz  żywicą  z drzew,
owady, żaby, jaja skonsumuje też.
Marmozeta aktywna jest szczególnie w dzień,
samica dowodzi stadem (15 sztuk) niczym dzielny herszt.

Mlaskaniem, cmokaniem wabi oraz nęci samca,
o terytorium (40 ha) walka z innymi małpami zażarta.
Kiedy  dwa lata skończy już może się rozmnażać
i dwa mioty na rok  na świat wkrótce wydawać (130-150 dni ciąża).

Młodymi się zajmują również inne samice,
w takim małpim  przedszkolu radośnie upływa im życie.








Świnki  morskie
 


Pochodzą z Ameryki Południowej,
od dawna znane na  świecie ( 3000 l. pn.e.)
Świnki morskie- pierwotnie  zamorskie,
bo zza mórz,  przybyły do Europy przecież.

Przywieźli je konkwistadorzy,
wraz z innymi cennymi łupami (1500 r.)  
Lecz dlaczego  te małe gryzonie 
nazwano pospolicie - świnkami.

Sprawił  to  brak wyraźnej szyi,
jak u naszych domowych świnek,
i ich odgłos do kwiczenia podobny,
mimo, że  nie należą do ich  kuzynek.

Udomowione dawno przez Inków,
służyły za pyszne danie,
bywały również czczone,
i do grobowców składane.

W Europie  były kupowane
jako prezenty dla dzieci.
W tym celu hodowane
są  od pięciu stuleci.

Ich przodkiem jest aguti ,
 obecnie wiele ich ras
 są krótko, długowłose, bezwłose,
  ubarwień ich cały  mix- masz!     



Eksperymenty: określamy pH różnych roztworów,
wykorzystując wskaźnik kwasowości wywar z liści kapusty czerwonej.

Od  lewej: woda mineralna, woda czysta, ocet, alkohol, płyn do mycia paneli, proszek do prania, Ludwik do mycia naczyń , coca-cola, woda bez wywaru.

D. G. 19-12-2014r.

niedziela, 14 grudnia 2014

Wskaźniki kwasowości

Wskaźniki kwasowości

Błękit tymolowy, fenoloftaleina,
oranż metylowy,  lakmus.
Herbata,  wywar z czerwonej kapusty,
sok z owoców  bzu.
To są substancje, którymi się sprawdza
 kwasowość –pH roztworu,
inny mają  kolor w środowisku kwaśnym,
w obojętnym i w zasadowym. 
Wskaźniki kwasowości  świetnym do doświadczeń
materiałem są pokazowym.
W kwaśnym środowisku   czerwony  mają kolor,
 niebieski,  żółty w zasadowym.
(wyjątek:  fenoloftaleina ma  malinowy kolor w środowisku zasadowym) .
Skala pH od zera do  czternastu (pH 0-14) pnie się,
taką    ma górną  granicę.
 Im wyższa cyfra- odczyn  zasadowy ( pH>7 do14),
Mniej niż 7  do kwaśnych rozwór  zaliczę.

Chemicznie czysta woda ma pH siedem (pH  7),
odczyn jej jest obojętny.
Jonów hydroniowych ( H3O+ ) 
tyle co grup OH 
stan równowagi  ma piękny!

 

D. G. 14-12-2014r.

niedziela, 7 grudnia 2014

Niesporczaki


Niezniszczalne przetrwańce

Zr.http://www.wykop.pl/link/1273603/kilka-malych-stworzonek-udalo-sie-sfotografowac-pod-mikroskopem/

Spotkać je można w każdej części  świata,
na lądach,  pod ziemią,   w wodzie.
Na szczytach wysokich Himalajów,
w gejzerach, w osadach,  w lodzie.
Ich długość  w granicach milimetra (0,3-1,2mm),
słyną też z grubych  łap ( 3-4 pary).
Głowę  i tułów  posiadają
 omatidiami  widzą świat. 
Na głowie ruropodobne usta
i wieniec  zębowych tworów.
Wygląd ich przypomina serię
niesamowitych  potworów.
http://polimaty.pl/2013/04/niesporczak-superman-przyrody/


Mieszkają  w lasach , na łąkach, na polach,
nawet na twardej skale.
Mikroskopijne ich kosmiczne ciała,
odporne niebywale.
Próżnia , ciśnienie sześć razy większe
niż to które jest na Ziemi ( na dnie rowu Mariańskiego),
promieniowanie, skrajne  temperatury,
życiu ich nie  zaszkodzi.
Przetrwają silne zanieczyszczenie,
a nawet wody brak.
Do  życia powrócą po nawodnieniu
nawet gdy minie sto lat!
Są jak postaci z filmów science fiction
te jajorodne  składańce.
Na ciele  pazury  i szczecinki  mają 
 niezniszczalne przetrwańce.
Ponoć przybyły tutaj z kosmosu
może na asteroidzie,
lub z deszczem meteorytów spadły,
nim pojawili się ludzie.


Wodne niedźwiedzie, powolni chodziarze,
zwane tak na swój chód.
Kolejny i tajemniczy to jest
przyrody prawdziwy cud.


Te niezniszczalne, kosmiczne zwierzaki
to wylinkowce- niesporczaki!


D. G.
07-12-2014r.

środa, 26 listopada 2014

Tworzenie wulkanu, hodowla kryształów


Robimy wulkan, hodujemy kryształy


                                                               
                                                



 Uczymy się kreatywnego myślenia i wyjścia poza schemat!
                                                                        
28-11-2014r.

środa, 19 listopada 2014

Złote myśli

Złote myśli w kreatywnym rozwoju
1. "Nie proś świata, aby się zmienił-to Ty zmień się pierwszy."
Anthony de Melo
2. "Produkuje maszyna, człowiek tworzy".
Rollo May
3. "Wielki człowiek zachowuje umysł dziecka."
Meng-cy
4. "Pytania dojrzewają w ciszy."
Christoph Lindenberg
5. Tam gdzie rzeczy stare i dobrze znajome nabierają cech nowości,
tam właśnie czynna jest wyobraźnia."
John Dewey
6. "Żaden produkt twórczy nie jest absolutną nowością i stanowi fragment długiego łańcucha rozwoju, w którym teraźniejszość jest uwarunkowana przeszłością."
Zbigniew Piertasiński
7. "Okazje do innowacji nie pojawiają się podczas burzy, lecz w powiewie wietrzyka."
Peter F. Drucker
8. "Błędy są po to aby pomagać , a nie po to aby karać."
Vera Peiffer 
 
9. "Bądź dla innych czymś, co pozwoli im być czymś więcej dla samych siebie"

Filip Zimbardo

10. Nie  martw się tym, co inni robią lub gdzie są. Każdy uczy się w inny sposób. Próba uczenia się w taki sposób jak inni, jest jak próba noszenia ich butów-to zawsze będzie nieszczęśliwe dopasowanie” 
                                                                                                              (Amabile, 1989, s151)

11. "Nie jest sztuką być lepszym od innych.
Sztuką jest być lepszym od siebie samego z dnia poprzedniego." 

                                                                                                                                            autor nieznany


sobota, 15 listopada 2014

Andrzejki

Piosenka na andrzejki 
mel. "Córka  rybaka"
 
Gdy księżyc  świeci  w wigilię  Andrzeja,
miłosną magię roztacza i blask.
Dziewczęta pragną poznać przyszłych mężów,
zaklęcia płyną hordami  do gwiazd.
Co  wywróży wosk przez klucz  przelany, 
  co ukaże  na ścianie jego cień.
Pytają cicho nakłute serca, 
które z wróżb za chwilę tu spełnią się !
 
Dzisiaj  andrzejki,  dzisiaj  andrzejki,
czas na wróżby i kabały  nadszedł wielki.  
Co też powiedzą nam dzisiaj karty,   
czy wart miłości, czy może nie jest jej wcale  warty!
 
W wieczór andrzejek  również chłopcy wróżą sobie,
losują imię wybranki z talii kart!
Czy nowa miłość będzie tą  jedyną,
czy  niespełnionych nadziei to  znak.  
Wspólne zabawy w damskim i męskim gronie,
w rytm muzyki, przy  magicznym blasku świec,
sprawiają wszystkim wiele radości,
na andrzejkowy wieczór czym  prędzej   śpiesz!


Dzisiaj  andrzejki,  dzisiaj  andrzejki,
czas na wróżby i kabały  nadszedł wielki.  
Co też powiedzą nam dzisiaj karty,   
czy wart miłości, czy może nie jest jej wcale  warty!
 
D. G. 15-11-2014r.

piątek, 14 listopada 2014

Tangramowe zwierzaki



Ułożyć  zwierzaka z elementów tangramu
nie jest wcale łatwo!


Tangramowa legenda


Dawno, dawno temu  przed tysiącem lat.
Żył smok w Chinach Yu- ludzi wierny gad.
Lecz Bóg Gromów zazdrosny  o tą dobroć był,
postanowił niebo  zmienić w marny pył.
Wziął topór w swoje  dłonie  i zamachnął się,
i  na siedem części  wnet rozpadło się.

Zniszczył Słońce, Księżyc  i  życie na Ziemi.  
Nie zostawił nawet  choćby kilku cieni.

Smok Yu postanowił  zebrać części te
i zaczął to tworzyć- co zniszczyło się.
Cień każdej stworzonej od nowa postaci
 wędrował po świecie i żałośnie płakał.

Aż jęki żałosne  usłyszał Bóg Grom ,
i naprawił wcześniej  wyrządzone zło.
I z każdego cienia,  wyciął jego kształt,
i od nowa zaludnił  cały piękny świat.
Powrócili ludzie, rośliny zwierzęta,

a ty czytelniku na zawsze pamiętaj.
 Z siedmiu części tangramu-twórz od młodych lat.
W wyobraźni odkryjesz - kreatywny świat!



                                                                               D.G.
12-11-2014r.