Kilka słów o autorze bloga

Blog prowadzony przez nauczyciela: przyrody, matematyki, informatyki.
Strona zawiera utwory własne do wykorzystania przez uczniów i nauczycieli podczas edukacji szkolnej z podaniem nazwiska autora.

Tu mieszka wiedza zamknięta w wersach.
Łatwo i szybko ją zapamiętasz!

Zdjęcia w większości pochodzą z Wikipedii.

czwartek, 26 lutego 2015

Jak powstają roztwory?

Roztwory jednorodne i niejednorodne


Roztwór = substancja rozpuszczana  + rozpuszczalnik 

Substancje rozpuszczane: cukier, sól, kakao, soda, wegeta, olej


Rozpuszczalnik: woda


 
 

 Trofea z  zimowego  wyjazdu Mateusza do Szkocji

pancerzyki krabów,  muszle  małży: prostokątna z rodziny  ruchliwych małży okładniczkowatych  

Pancerzyki krabów

Małż z rodziny okładniczkowatych Solenidae

Zajęcia : 25 lutego 2015r. 

D. G. 

piątek, 20 lutego 2015

Substancje magnetyczne

Małe co nieco o magnesach


Mogą być: sztabkowe, walcowe, płytkowe,
pierścieniowe, kuliste  albo podkowiaste.
Małe, średnie,  duże,  twarde i plastyczne,
przypominać też mogą  rozwijaną taśmę. 



Już starożytnym Grekom znany był magnetyt,
minerał,  który  siły magnetyczne ma.
Obok pirotynu jest w  skałach  magmowych,
ich  przykładem:  gabro jak również bazalt.

Magnesy wykonuje się z ferromagnetyków
np. : z   żelaza, kobaltu  czy  niklu.
 Z ich stopów, z lantanowców ( neodym, samar),
ze  spiekanych  w polu  magnetycznym  związków.  


Są neodymowe  oraz  ceramiczne (ferrytowe),
 samarowo-kobaltowe , AlNiCo.

Siły magnetyczne  różne  posiadają,
stąd w „porwaniach” metali sukces  sto na sto.


Magnesów neodymowych  nie można rozłączyć rękoma

Magnesy bardzo  trwałe-  neodymowe,
 

łączyć się ze sobą są  zawsze gotowe!
Rękoma  trudno rozerwać  magnesy takie dwa,
choćbyś bicepsy  naprężał na nic  to się  zda.


Ferrytowe magnesy  czyli ceramiczne (spieki tlenków żelaza)
do tablic, lodówek często mocowane.
W silnikach, sprzęgłach, chwytakach, a także w głośnikach
szeroko bywają również stosowane.


Magnesy wytwarzają pole magnetyczne,
po dwa bieguny pola tworzą zawsze też.
Mogą się przyciągać  albo i odpychać, 

w zależności jak ustawisz  obok  je!
 



Zabawa z magnesami



D. G.
18-02-2015r.




czwartek, 12 lutego 2015

Niszczuka krokodyla

Czy ktoś już zgadł -ryba czy gad?

Niszczuka krokodyla


                      Źr. http://joemonster.org/link/pokaz/22344/Niszczuka_krokodyla_rybka_z_paszcza_krokodyla



W dorzeczu Missisipi, 
w Zatoce Meksykańskiej
żyją przedziwne stwory.
O wydłużonym pysku
jak u  aligatora
po zęby uzbrojonym.  
Ich wielkość nawet trzy metry
osiągnąć czasem  może,
nie mają nóg  tylko płetwy.
Wskazują one  bezbłędnie,
że to najdłuższe…  ryby,
ze słodkowodnej  sekty ( w Ameryce Północnej).
Do gadów upodabnia
je również  gadzia łuska,
każdy wędkarz to powie.
To   zwinne  lecz płochliwe,
i bardzo silne  ryby
o prymitywnej budowie.

Mięsożerne  giganty, zjadają inne ryby,
żółwie, ssaki lub ptaki.
Mają  trującą ikrę, masowo  zabijane.
Dla mięsa?- Raczej dla  draki!

Niszczuka krokodyla, tępiona  była w Teksasie
przez sieci elektryczne.
Obecnie  sprowadzona do akwenów w Tajlandii,
gdzie czuje się ponoć świetnie.    
Ceniona przez wędkarzy
jako cenne trofeum,
po złowieniu wypuszczana.
Niszczuka krokodyla, dla ludzi niezbyt smaczna,
krokodyla pysk  skopiowała!
D. G.
12-02-2015r.

piątek, 30 stycznia 2015

Diabeł tasmański




O najbardziej agresywnym torbaczu
czyli o diable tasmańskim




Torbacz z rodziny niełazowatych
 drapieżny diabeł tasmański,

nazwę zawdzięcza agresywności,
charakter  ma iście szatański.
Posiada: ciało  średniej wielkości
 i przednie nogi ma dłuższe.
Dość dużą  głowę z silnymi  szczękami
  i ogon-„tłustą parówkę”.

Wydaje przeraźliwe wrzaski,
 apetyt ma wprost niespożyty (zjada 40% tego co waży).
Zęby mu rosną  przez całe życie,
 cuchnący  zapach ma przy tym ( w stresie).

 Padlinożerny torbacz z Tasmanii,
pożera ofiary  z zębami.
Niesamowity posiada uścisk
 gdy ściśnie mocno szczękami. (553 Niutony)

Usłyszy w nocy każdy najmniejszy
szmer w swojej okolicy.
Wywęszy z kilometra nawet
 kąseczek smakowity.

Zwierzę aktywne głównie w nocy,
 poluje na wombaty.
Ostatnio tępi namnożone
pałanki oraz  koty.
W okresie rui samce zawzięcie
 walczą o jedną samicę.
Czasami każdy  ją szarpie, ciągnie
 – raniąc  przy tym sowicie. 
Po trzech tygodniach rodzą się młode
 dwa albo nawet trzydzieści,
i w torbie walczą już o przetrwanie,
 gdzie  sutki… cztery się mieszczą. 

Swoje schronienie mają w tunelach,
albo w leśnych zaroślach,
w wykrotach albo w spróchniałych drzewach,
też zdarza im się zamieszkać.

Po trzech miesiącach
wychodzą z ukrycia,
i uczą się polować.
Potrafią w razie zagrożenia
 po drzewach również się wspinać (młode)!
Obecnie niszczone przez chorobę
 nowotwór- raka pyska.
Są zagrożone  wyginięciem,
śmierć czeka na nie bliska. 

Lecz nie poddają się diabliki,
zdradzę wam tajemnicę,
by zdążyć  z wychowaniem młodych,
rodzą wciąż młodsze samice.
Mimo swej niezbyt chlubnej sławy,
szczególnie znanej z kreskówek,
smutno na świecie byłoby przecież
bez ich zawziętych „buziek”.
D. G.
30-01-205r.

Link do filmu z diabłami tasmanskimi


https://www.youtube.com/watch?v=qWwUAsPZ1_Y&feature=player_detailpage


 

piątek, 23 stycznia 2015

Kąty przyległe, wierzchołkowe, odpowiadające, naprzemianległe

 Mała powtórka z kątów
Kąty wierzchołkowe
Kąty wierzchołkowe- wierzchołek wspólny mają,
powstają z dwóch prostych, które się przecinają!

 

Kąty przyległe
Kąty przyległe jedno wspólne mają  ramię,
i tworzą kąt półpełny (180) zapamiętaj dokładnie !
Kąty odpowiadające
A odpowiadające po jednej stronie prostej,
te same mają miary:
rozwarte, proste, czy ostre!
(Jeżeli prosta przecina proste równoległe!)

Naprzemianległe kąty
Naprzemianległe kąty po różnych leżą stronach,
ich miary również te same,  popatrz, a się  przekonasz!
(Jeżeli prosta przecina proste równoległe!) 




D. G. 
23-01-2015r.

wtorek, 13 stycznia 2015

Doświadczenia z wodą

Dmuchanie rękawiczki przez wypływającą z butelki wodę i obniżające się  ciśnienie w butelce.
Sklejanie nakrętek za pomocą siły kropel wody (adhezji- siły przylegania).


niedziela, 11 stycznia 2015

Warstwy atmosfery

Pionowe warstwy atmosfery

"Tropem straty metalowego termosu egzotycznego"
(kolejność stref )
 
Troposfera (10-12 km nad Ziemią)

Troposfera   najbliżej naszej Ziemi leży,
jest najcieńszą,   ale przy tym najgęstszą ze stref.
Przy biegunach dość cienka  8-9 kilometrów,
nad równikiem dwukrotnie grubszą warstwą jest (18 km).

Ze wzrostem wysokości spada tu ciśnienie
i temperatura z wysokością spada (-50 stopni C na  11km).
Tu zachodzą wszystkie zjawiska pogodowe,
i powietrza największą ilość też  posiada (powyżej 50%).

Stratosfera ( 15-50 km)
W stratosferze  prądy strumieniowe (poziome)  silne,
układy baryczne kształtują na Ziemi.
A zjonizowane  ( w wysokiej temp.) w niej atomy  tlenu
tworzą  warstwę ozonową,  która ludzi chroni.
( przed promieniowaniem UV)
Mezosfera (50-80 km)

W mezosferze  zimno (0 °C do –70 °C), prawie brak ciśnienia,
zjonizowanych gazów śladowe  ilości.
Są tu obłoki srebrzyste zwane świecącymi,
gdyż nie para wodna,  a pył kosmiczny w niej gości.  

Termosfera (85-500 km)

W termosferze się mieści linia Karmana,
na stu kilometrach kosmosu granica (umowna).
 W rozrzedzonym powietrzu brak fali dźwiękowej,
od wiatru słonecznego zórz  polarnych "lica".

Egzosfera (500-10 000 km)

Egzosfera zewnętrzną  warstwą  atmosfery
zwana jest inaczej strefą rozpraszania.
Stanowi płynną i   przejściową strefę
atmosfery w kosmiczną  przestrzeń  przenikania.  
D. G.
11-01-2015r.

piątek, 26 grudnia 2014

Uroczyste otwarcie ekopracowni

Ekopracownia zaprasza już nas!


  Dziś  w naszej szkole słychać  promienny gwar,
 radość panuje od rana.
 Ekopracownia  nowa, cudowny dar,
 prawdziwa,  a nie żaden czar.

Wesoło z przyjacielem odkrywać świat,
 badać i wyciągać wnioski.
 W  nauce sięgać  choćby do nowych gwiazd,
tu w naszej ekopracowni.

Ekopracownia zaprasza już nas,
pachnie nowością najpiękniejsza z klas,
o środowisko chce każdy z nas dbać,
od siebie też więcej dać!

Kto z ekologią  jest dziś  za pan brat,
 zmieni  na lepszy  zniszczony   nasz świat.
Wiec korzystajmy już z zasobów jej,
 a wszystkim będzie nam lżej!










Nie daleko,  ale blisko
w naszych Prusinowicach,
jest pracownia, która dzisiaj
wszystkich uczniów zachwyca.
Nie daleko,  ale blisko
w naszej szkole  właśnie tu.
Nowoczesna, funkcjonalna
zjawiła się jak ze snu.

Nowa Ekopracownia
  zaprasza dziś w progi swe,
na nowoczesne  lekcje,
do klubu Eko-Ekspert,
I bardzo ten czas
 zatrzymać  chce w nas!

Szczyptę  chęci tylko trzeba
by z przyrodą  za pan brat.
egzystować w wielkiej zgodzie,
i szanować każdy kwiat!

Nowa Ekopracownia
  zaprasza dziś w progi swe,
na nowoczesne  lekcje,
 do klubu Eko-Ekspert.
I bardzo ten czas- zatrzymać
 chce w nas!

Tak daleko i tak blisko
jest dziś marzeń naszych świat.
Będzie służyć wszystkim uczniom
przez  kolejnych  wiele lat!

12-12-2014r.

piątek, 19 grudnia 2014

Marmozeta białoucha i świnka morska

Niezwykłe spotkanie z marmozetą białouchą
i świnką morską


 Marmozeta, uistiti białoucha

Uistiti białoucha- skąd nazwa jej właśnie taka?
 Białymi kępkami futra, maskuje uszy małpka.
Puszysty, prążkowany, długi posiada ogon,
w Brazylii w lasach deszczowych- ma swój rodzinny dom.

Żywi się sokami oraz  żywicą  z drzew,
owady, żaby, jaja skonsumuje też.
Marmozeta aktywna jest szczególnie w dzień,
samica dowodzi stadem (15 sztuk) niczym dzielny herszt.

Mlaskaniem, cmokaniem wabi oraz nęci samca,
o terytorium (40 ha) walka z innymi małpami zażarta.
Kiedy  dwa lata skończy już może się rozmnażać
i dwa mioty na rok  na świat wkrótce wydawać (130-150 dni ciąża).

Młodymi się zajmują również inne samice,
w takim małpim  przedszkolu radośnie upływa im życie.








Świnki  morskie
 


Pochodzą z Ameryki Południowej,
od dawna znane na  świecie ( 3000 l. pn.e.)
Świnki morskie- pierwotnie  zamorskie,
bo zza mórz,  przybyły do Europy przecież.

Przywieźli je konkwistadorzy,
wraz z innymi cennymi łupami (1500 r.)  
Lecz dlaczego  te małe gryzonie 
nazwano pospolicie - świnkami.

Sprawił  to  brak wyraźnej szyi,
jak u naszych domowych świnek,
i ich odgłos do kwiczenia podobny,
mimo, że  nie należą do ich  kuzynek.

Udomowione dawno przez Inków,
służyły za pyszne danie,
bywały również czczone,
i do grobowców składane.

W Europie  były kupowane
jako prezenty dla dzieci.
W tym celu hodowane
są  od pięciu stuleci.

Ich przodkiem jest aguti ,
 obecnie wiele ich ras
 są krótko, długowłose, bezwłose,
  ubarwień ich cały  mix- masz!     



Eksperymenty: określamy pH różnych roztworów,
wykorzystując wskaźnik kwasowości wywar z liści kapusty czerwonej.

Od  lewej: woda mineralna, woda czysta, ocet, alkohol, płyn do mycia paneli, proszek do prania, Ludwik do mycia naczyń , coca-cola, woda bez wywaru.

D. G. 19-12-2014r.

niedziela, 14 grudnia 2014

Wskaźniki kwasowości

Wskaźniki kwasowości

Błękit tymolowy, fenoloftaleina,
oranż metylowy,  lakmus.
Herbata,  wywar z czerwonej kapusty,
sok z owoców  bzu.
To są substancje, którymi się sprawdza
 kwasowość –pH roztworu,
inny mają  kolor w środowisku kwaśnym,
w obojętnym i w zasadowym. 
Wskaźniki kwasowości  świetnym do doświadczeń
materiałem są pokazowym.
W kwaśnym środowisku   czerwony  mają kolor,
 niebieski,  żółty w zasadowym.
(wyjątek:  fenoloftaleina ma  malinowy kolor w środowisku zasadowym) .
Skala pH od zera do  czternastu (pH 0-14) pnie się,
taką    ma górną  granicę.
 Im wyższa cyfra- odczyn  zasadowy ( pH>7 do14),
Mniej niż 7  do kwaśnych rozwór  zaliczę.

Chemicznie czysta woda ma pH siedem (pH  7),
odczyn jej jest obojętny.
Jonów hydroniowych ( H3O+ ) 
tyle co grup OH 
stan równowagi  ma piękny!

 

D. G. 14-12-2014r.