Kilka słów o autorze bloga

Blog prowadzony przez nauczyciela: przyrody, matematyki, informatyki.
Strona zawiera utwory własne do wykorzystania przez uczniów i nauczycieli podczas edukacji szkolnej z podaniem nazwiska autora.

Tu mieszka wiedza zamknięta w wersach.
Łatwo i szybko ją zapamiętasz!

Zdjęcia w większości pochodzą z Wikipedii.

niedziela, 14 grudnia 2014

Wskaźniki kwasowości

Wskaźniki kwasowości

Błękit tymolowy, fenoloftaleina,
oranż metylowy,  lakmus.
Herbata,  wywar z czerwonej kapusty,
sok z owoców  bzu.
To są substancje, którymi się sprawdza
 kwasowość –pH roztworu,
inny mają  kolor w środowisku kwaśnym,
w obojętnym i w zasadowym.
Wskaźniki kwasowości  świetnym do doświadczeń
materiałem są pokazowym.
W kwaśnym środowisku   czerwony  mają kolor,
 niebieski,  żółty w zasadowym.
(wyjątek:  fenoloftaleina ma  malinowy kolor w środowisku zasadowym) .
Skala pH od zera do  czternastu (pH 0-14) pnie się,
taką    ma górną  granicę.
 Im wyższa cyfra- odczyn  zasadowy ( pH>7 do14),
Mniej niż 7, do kwaśnych rozwór  zaliczę.

Chemicznie czysta woda ma pH siedem(pH  7),
odczyn jej jest obojętny.
Jonów hydroniowych ( H3O+ ) 
tyle co grup OH 
stan równowagi  ma piękny!

D. G. 14-12-2014r.

niedziela, 7 grudnia 2014

Niesporczaki


Niezniszczalne przetrwańce

Zr.http://www.wykop.pl/link/1273603/kilka-malych-stworzonek-udalo-sie-sfotografowac-pod-mikroskopem/

Spotkać je można w każdej części  świata,
na lądach,  pod ziemią,   w wodzie.
Na szczytach wysokich Himalajów,
w gejzerach, w osadach,  w lodzie.
Ich długość  w granicach milimetra (0,3-1,2mm),
słyną też z grubych  łap ( 3-4 pary).
Głowę  i tułów  posiadają
 omatidiami  widzą świat. 
Na głowie ruropodobne usta
i wieniec  zębowych tworów.
Wygląd ich przypomina serię
niesamowitych  potworów.

Mieszkają  w lasach , na łąkach, na polach,
nawet na twardej skale.
Mikroskopijne ich kosmiczne ciała,
odporne niebywale.
Próżnia , ciśnienie sześć razy większe
niż to które jest na Ziemi ( na dnie rowu Mariańskiego),
promieniowanie, skrajne  temperatury,
życiu ich nie  zaszkodzi.
Przetrwają silne zanieczyszczenie,
a nawet wody brak.
Do  życia powrócą po nawodnieniu
nawet gdy minie sto lat!
Są jak postaci z filmów science fiction
te jajorodne  składańce.
Na ciele  pazury  i szczecinki  mają 
 niezniszczalne przetrwańce.
Ponoć przybyły tutaj z kosmosu
może na asteroidzie,
lub z deszczem meteorytów spadły,
nim pojawili się ludzie.


Wodne niedźwiedzie, powolni chodziarze,
zwane tak na swój chód.
Kolejny i tajemniczy to jest
przyrody prawdziwy cud.


Te niezniszczalne, kosmiczne zwierzaki
to wylinkowce- niesporczaki!


D. G.
07-12-2014r.

środa, 26 listopada 2014

Tworzenie wulkanu, hodowla kryształów


Robimy wulkan, hodujemy kryształy


                                                               
                                                



 Uczymy się kreatywnego myślenia i wyjścia poza schemat!
                                                                        
28-11-2014r.

środa, 19 listopada 2014

Kreatywność

Złote myśli w kreatywnym rozwoju
1. "Nie proś świata, aby się zmienił-to Ty zmień się pierwszy."
Anthony de Melo
2. "Produkuje maszyna, człowiek tworzy".
Rollo May
3. "Wielki człowiek zachowuje umysł dziecka."
Meng-cy
4. "Pytania dojrzewają w ciszy."
Christoph Lindenberg
5. Tam gdzie rzeczy stare i dobrze znajome nabierają cech nowości,
tam właśnie czynna jest wyobraźnia."
John Dewey
6. "Żaden produkt twórczy nie jest absolutną nowością i stanowi fragment długiego łańcucha rozwoju, w którym teraźniejszość jest uwarunkowana przeszłością."
Zbigniew Piertasiński
7. "Okazje do innowacji nie pojawiają się podczas burzy, lecz w powiewie wietrzyka."
Peter F. Drucker
8. "Błędy są po to aby pomagać , a nie po to aby karać."
Vera Peiffer 
 
9. "Bądź dla innych czymś, co pozwoli im być czymś więcej dla samych siebie"

Filip Zimbardo

10. Nie  martw się tym, co inni robią lub gdzie są. Każdy uczy się w inny sposób. Próba uczenia się w taki sposób jak inni, jest jak próba noszenia ich butów-to zawsze będzie nieszczęśliwe dopasowanie” 
                                                                                                              (Amabile, 1989, s151)

sobota, 15 listopada 2014

Andrzejki

Piosenka na andrzejki 
mel. "Córka  rybaka"
 
Gdy księżyc  świeci  w wigilię  Andrzeja,
miłosną magię roztacza i blask.
Dziewczęta pragną poznać przyszłych mężów,
zaklęcia płyną hordami  do gwiazd.
Co  wywróży wosk przez klucz  przelany, 
  co ukaże  na ścianie jego cień.
Pytają cicho nakłute serca, 
które z wróżb za chwilę tu spełnią się !
 
Dzisiaj  andrzejki,  dzisiaj  andrzejki,
czas na wróżby i kabały  nadszedł wielki.  
Co też powiedzą nam dzisiaj karty,   
czy wart miłości, czy może nie jest jej wcale  warty!
 
W wieczór andrzejek  również chłopcy wróżą sobie,
losują imię wybranki z talii kart!
Czy nowa miłość będzie tą  jedyną,
czy  niespełnionych nadziei to  znak.  
Wspólne zabawy w damskim i męskim gronie,
w rytm muzyki, przy  magicznym blasku świec,
sprawiają wszystkim wiele radości,
na andrzejkowy wieczór czym  prędzej   śpiesz!


Dzisiaj  andrzejki,  dzisiaj  andrzejki,
czas na wróżby i kabały  nadszedł wielki.  
Co też powiedzą nam dzisiaj karty,   
czy wart miłości, czy może nie jest jej wcale  warty!
 
D. G. 15-11-2014r.

piątek, 14 listopada 2014

Tangramowe zwierzaki



Ułożyć  zwierzaka z elementów tangramu
nie jest wcale łatwo!


Tangramowa legenda


Dawno, dawno temu  przed tysiącem lat.
Żył smok w Chinach Yu- ludzi wierny gad.
Lecz Bóg Gromów zazdrosny  o tą dobroć był,
postanowił niebo  zmienić w marny pył.
Wziął topór w swoje  dłonie  i zamachnął się,
i  na siedem części  wnet rozpadło się.

Zniszczył Słońce, Księżyc  i  życie na Ziemi.  
Nie zostawił nawet  choćby kilku cieni.

Smok Yu postanowił  zebrać części te
i zaczął to tworzyć- co zniszczyło się.
Cień każdej stworzonej od nowa postaci
 wędrował po świecie i żałośnie płakał.

Aż jęki żałosne  usłyszał Bóg Grom ,
i naprawił wcześniej  wyrządzone zło.
I z każdego cienia,  wyciął jego kształt,
i od nowa zaludnił  cały piękny świat.
Powrócili ludzie, rośliny zwierzęta,

a ty czytelniku na zawsze pamiętaj.
 Z siedmiu części tangramu-twórz od młodych lat.
W wyobraźni odkryjesz - kreatywny świat!



                                                                               D.G.
12-11-2014r.

piątek, 17 października 2014

Rośliny owadożerne

Rośliny owadożerne
 

Rośliny konsumentki

W bezkresnym świecie roślin wśród licznych producentów,
 odnaleźć można także  te z apetytem na mięso.
Zachwycają wyglądem,  oryginalnymi kwiatami,
 nierzadko wykwintnymi,   barwnymi dzwonami.


Owadożernych roślin niezbyt długa lista.
Rosiczka, muchołówka, brokinia listkami błyska.

Dzbanecznik, heliamfora- jej wielkość robi wrażenie!
Kapturnica, cefalotus, tłustosz, pływacz wymienię.
Jest  jeszcze darlingtonia, byblis,  żenlisea,
 aldrowanda  owady, rozwielitki  pożera.
 
Dlaczego tak się dzieje nie jest to żadną zagadką,
w ubogim środowisku przetrwać jest im niełatwo.
 Kiedy azotu w podłożu mają prawdziwe braki,
  czerpią go więc z owadów- nie ma w tym wcale draki.

 
Zwabiają swoim zapachem lub chwytają w pułapki,
 albo lepiącą rosą  skleją im skrzydła czy łapki.
Potem enzymy trawienne rozpuszczą  ciało owada,
 i wniknie do ich wnętrza  brakująca strawa.


Zadziwiające tych roślin techniki oraz ruchy,by schwytać:  komary, osy, motyle, bąki czy  muchy. 
Producent i konsument w jednym roślinnym ciele,
 zaradności można nauczyć się od nich wiele.
Gdziekolwiek występują podlegają ochronie,
 kupione w sklepie hoduj w domu czy na balkonie.

D. G.
17-10-2014r.
 
 
Rosiczka okrągłolistna
 
 
Muchołówka
 
 
 
Dzbanecznik
Brokinia

Heliamfora

Kapturnica


 

Cefalotus 


 
 
Tłustosz zwyczajny
 
 
 
 
Pływacz zwyczajny
 

 Aldrowanda pęcherzykowata
 
  
 
Darlingtonia
 

Byblis


Żenlisea

czwartek, 18 września 2014

Zadania

 

Zadania  dodatkowe dla klasy V na ocenę celującą

 
 
 
1.       Szkatułka jest dwa razy droższa niż kwiaty,  a komplet słowników  trzy razy droższy od  szkatułki.
Wszystko  razem  kosztuje  180 zł .  Ile kosztują  słowniki?
 
 
2.       W bibliotece jest 161 książek popularnonaukowych
 i przyrodniczych. Ile jest książek każdego rodzaju jeżeli popularnonaukowych jest o 27 mniej niż przyrodniczych?
 
 
3.       Kosz z  jabłkami waży 20 kg.  Kosz wypełniony do połowy jabłkami waży  12 kg. Ile waży sam kosz? 
 
 
4.       Na stole leżą jabłka, gruszki i brzoskwinie.
Gruszek  jest   2 razy mniej niż jabłek, a brzoskwiń o 7 mniej niż jabłek. Razem jest 38 owoców. Ile jest owoców każdego rodzaju?
 
 
5.       Odkurzacz kosztuje 176 zł. Telewizor jest 16 razy od niego droższy, a pralka 4 razy tańsza od telewizora.  O ile mniej trzeba zapłacić za pralkę   niż telewizor?
 
 
6.       Podaj przykład ułamka większego od  3/5 i mniejszego od ¾ .
 
 
7.       Basia ma 150 zł oszczędności. Z tej kwoty 3/5 przeznaczyła  płyty muzyczne , a 3/10 reszty na prezent dla siostry.  Ile zostało jej pieniędzy?
 
 
8.       Rabatka kwiatowa ma kształt sześciokąta foremnego.
 Na planie wykonanym w skali  1: 80 jej obwód wynosi  24 cm.
Jaki bok ma w rzeczywistości jeden bok rabatki?
 

9.       Obwód pewnego prostokąta wynosi 120 cm. Jeden z boków jest 5 razy dłuższy od drugiego. Jaka jest jego powierzchnia?
 
 
10.   Oblicz wartość wyrażenia: 3x2-6-x2-4 dla x=4 ½
 
 
11.   Marysia podzieliła  trzykrotność pewnej liczby przez  ½
i otrzymała liczbę 3.  Jaka to była liczba. Ułóż równanie i rozwiąż.
 
12.   Jeden z kątów trójkąta jest 2 razy większy od drugiego i o 30 stopni mniejszy od trzeciego. Podaj miary kątów tego trójkąta oraz nazwij go ze względu na boki i kąty.
 
 
13.   Podaj liczbę 100 razy mniejszą od   różnicy liczb 16,078 i 8, 45.
 
 
14.   Jaka jest średnia cena  mieszanki cukierków:
2 kilogramów  po  18 zł, 3 kg po 12zł i 2,5 kg po 15zł.
 

15.   Średnia waga 3 koni wynosiła  650 kg. Kiedy zważono z nimi czwartego konia średnia  czterech koni zmalała do 630 kg.
Ile ważył czwarty koń?
 
 
16. Prostokąt o boku 20 cm ma takie samo pole jak kwadrat
o przekątnej 20 cm. Jaki jest obwód tego prostokąta?

 

17. W dwóch koszach żółtym i niebieskim  jest razem 31 piłek.  Ile  piłek jest  w każdym koszu  jeżeli w  żółtym   jest ich o 5 więcej?

18.W zagrodzie jest o 15 kur więcej niż kaczek. Ile jest kur, a ile kaczek, jeśli razem jest 365 drobiu ?

19.Obwód prostokąta ma 150 cm. Jakiej długości są boki, jeśli jeden bok jest  2  razy dłuższy od drugiego ?

20.Obwód prostokąta wynosi 60 cm. Jeden z jego boków jest 4 razy dłuższy od drugiego. Oblicz pole prostokąta.

21. Obwód trójkąta równoramiennego wynosi 126 cm. Ramię jest o 3 cm dłuższe od podstawy. Oblicz długości boków  tego trójkąta
 
22. W pewnej hurtowni możesz otrzymać rabat w wysokości 20%, ale musisz zapłacić podatek konsumpcyjny w wysokości 15%. Czy wolisz, żeby najpierw obliczono rabat, a później podatek, czy odwrotnie?
 

 

 


 

sobota, 9 sierpnia 2014



Wale z kaczym dziobem
 
Walenie dziobogłowe, lub też "kacze wale",
przez ludzi niestety są słabo  poznane.
Żyją w głębinach wielkich oceanów ( do 1 km),
pod wodą   przebywają nawet  80 minut.
Pokarm ich stanowią głównie głowonogi,
Kły samców do walki – ekwipunek srogi.
 
Dorota Grobelna
09-08-2014r.
 

Płetwal błękitny - największy ssak świata

Płetwal błękitny
 (Balaenoptera musculus)
Lądowe oceanarium we Władysławowie
Największym zwierzęciem żyjącym na świecie
jest waleń -płetwal błękitny.

Do fiszbinowców ten kolos należy,
 bo wieniec fiszbin ma śliczny.


Trzydzieści trzy metry może mieć długości
i prawie dwieście ton ważyć.
Cztery tony kryla połyka codziennie,
spróbujcie z takim się zmierzyć!


Młode 7 m metrów ma „tylko” długości
i waży nawet 3 tony.
600 litrów mleka wypija od matki,
przez ludzi prawie wytępiony.


Dorota Grobelna

09-08-2014r.



 

niedziela, 15 czerwca 2014

Historia kwiatu paproci

Historia kwiatu paproci
na podstawie prozy I.  Kraszewskiego


Przed laty żył raz Jacuś,
w ubogiej wiejskiej chacie,
dość miał żywota takiego
marzył on o  bogactwie.
 
Więc za namową Niemczychy,
w noc świętojańską wyruszył,
by  szukać kwiatu paproci,
gdzieś pośród leśnej  głuszy.
 
Za trzecim razem  go znalazł,
ostrożnie za poły  schował,
 usłyszał wówczas takie
 przedziwne kwiatu słowa:
Będziesz mieć wszystko co zechcesz
lecz cenę taką zapłacisz-
Szczęściem swym nie dziel się z nikim
inaczej wszystko stracisz!
 
Zawahał się Jacuś przez moment,
lecz czoło mu wnet pojaśniało,
będę mieć to co zechcę
A wszak WSZYSTKIEGO MAM MAŁO!
 
I odtąd mieszkał w pałacu
przy suto nakrytym stole,
wciąż nowe potrzeby wymyślał
złoto, diamenty, sobole.
 
Kolejne wyprawy, podróże,
przysmaki, cenne oliwy,
 lecz stale mu coś doskwierało
i wcale  nie był szczęśliwy.
 
Wśród bogactw ponad miary,
srebra, diamentów i złota,
strasznie mu dokuczała
 za jego bliskimi tęsknota.
 
Wybrał się więc do rodzinnej,
 dawno niewidzianej chaty,
W progu rodzinnym stanął
ubrany w drogie szaty.
 
Matka go  nie poznała,
nie dała wiary temu
 że choć bogaty nie chce
ulżyć ich życiu  biednemu.
 
Gdy wrócił za rok nie zastał
przy życiu  już ojca swego.
Dla schorowanej matki,
też nie miał słowa dobrego.
 
A kiedy się zdecydował
wesprzeć matkę i braci,
ziejącą pustkę z chłodem,
znalazł u progu chaty.
 
Głód, nędza i choroby
bliskim zabrały  już życie.
W czasie gdy Jacuś w bogactwie
pławił się znakomicie!
 
Po rodzicach, rodzeństwie
zaginął najmniejszy  ślad.
Wtedy z  rozpaczy Jacuś
pod ziemię z kwiatem się zapadł!
 
Więc gdybyście jednak chcieli
znaleźć magiczny kwiat,
Wspomnijcie  na Jacka historię,
wciąż aktualną tak.

Pieniądze, władza, bogactwo 
jak  cienka misterna nić! 
Szczęście przyniosą wtedy
gdy można go z kimś  dzielić!
 
Dorota Grobelna
18-06-2013r.

Kwiat paproci


 

Dlaczego tak trudno znaleźć kwiat paproci?

Gdy noc kupały nadejdzie
kwiatu paproci szukamy.
Ten kto go znajdzie szczęście
będzie mieć w życiu całym.

Szukali młodzi i starzy,
wśród, kłączy, liści, zarodni.
Komu kwiat świętojański
dobrobyt w życiu zapewni?

Ponoć niejeden śmiałek
w najkrótszą noc kupały,
mierzył nie bacząc na nic
swe siły na zamiary.

Lecz kiedy pierwsze promienie
rozbłysły swym jasnym blaskiem,
pożegnał się z marzeniami
złoto stało się piaskiem.

Dlaczego tak się stało
jak w przytoczonej historii?
Tajemnica się kryje 
w paproci anatomii.

Paprocie, skrzypy, widłaki,
zarodnikowe rośliny.
Nigdy nie zakwitają,
tu klęski szukaj przyczyny.

Bo choćbyś w noc świętojańską
zwaną nocą kupały,
 przemierzył lasy, doliny,
 i choćby nawet świat cały.

Kwiatu paproci nie znajdziesz
wśród lasów ciszy czy waśni.
Odnaleźć go można tylko 
w cudownym świecie baśni!

A gdybyś  nawet go znalazł
fatalnie  Cię on ozłoci.
Pisał  już o tym Kraszewski
w baśni  „O kwiecie paproci".
 

                                                                                                   D.G. 20 czerwca 2013r.


sobota, 14 czerwca 2014

Piosenka na noc świętojańską zwaną sobótkami

 
Sobótki w Przyrownicy
 
1. Gdy wiosna ma wychodne,
bo lato wkracza już.
Najkrótszą nockę  w roku,
pokrywa  magii kurz.


Panny wiją śliczne wianki,
Krysie, Zuzie, Jole, Hanki,
by chłopaka złowić jeszcze dziś!

Panny wiją śliczne wianki,
Krysie, Zuzie, Jole, Hanki,
by chłopaka złowić jeszcze dziś!


2. Wplatają kwiaty, zioła:
dziurawiec, piołun, bez.
By szczęście im przyniosły,
 bo dosyć  mają łez.

Płyńże wianku szybko z nurtem, 
chłopców  znajduj choćby hurtem!
Wszak samotnym  jakże smutno jest!
Płyńże wianku szybko z nurtem, 
chłopców  znajduj, choćby hurtem!
Wszak samotnym  jakże smutno jest!


 
 
3. W strażnicy w Przyrownicy,
Sobótki mamy dziś,
ogniska rozpalone,
 Janek, Kuba czy Zdziś.
 
Szukają kwiatu paproci,
co ma szczęściem swym ozłocić.
Każdy skrada się  jak chytry lis
.

Szukają kwiatu paproci,
co ma szczęściem swym ozłocić.
Każdy skrada się  jak chytry lis
.
 

4. Panny przybrane w zioła,
tańczą przy ognisku,
urodę poprawiają
przy magicznym blasku.



Czy garbata, czy kulawa,
dzisiaj to nie ważna sprawa, 
każda piękna jak księżniczka jest!

Czy garbata, czy kulawa,
dzisiaj to nie ważna sprawa, 
każda piękna jak księżniczka jest!

5. Chłopcy wzniecają  płomień,
  przez ogniska skaczą.
Niech panny ich odwagę i siłę zobaczą.
Chudy, gruby, konus,  wielki,
każdy chce chociaż kropelki
miodu z ukochanych pięknych ust!
Chudy, gruby, konus,  wielki,
każdy chce chociaż kropelki
miodu z ukochanych pięknych ust!

6. Gdy zegar północ głosi
już gwara ucicha,
Krysia z Kubą, 
a Zuzia wybrała już Zdzicha.
 
Czułe słówka, minki, gesty
pocałunki lub protesty
jakże miło wszystkim 
dzisiaj  jest!
Czułe słówka, minki, gesty
pocałunki lub protesty
jakże miło wszystkim 
dzisiaj  jest!
 
Dorota Grobelna

22 czerwca  2013r.
 

poniedziałek, 2 czerwca 2014

Polskie węże

Nie takie węże straszne...

 
Już  od biblijnego raju,
 złą  opinię …węże mają.
Jadowite, dusiciele,
budzą postrach, przerażenie.
W Polsce cztery są  gatunki.
Większość z trwogą je omija,
choć ukąsić może tylko
jadowita żmija.
 
 

Żmija zygzakowata
 
Na grzbiecie jej  ciemny zygzak
kainowej wstęgi  znak.  
 Trójkątną   ma płaską głowę,  
pionowe  źrenice  i zęby jadowe.
Zagrażać może dzieciom i chorym,
szczególnie na  jad  uczulonym!
Gdy zauważy człowieka
sama w gąszcz lasu ucieka.
Tylko nadepnięta albo poruszona
skoczy do ataku-bo jest  zagrożona!
Zaskroniec zwyczajny
 
Zaskroniec  za skroniami
ma żółtawe plamy.
Doskonale pływa, żywi się… żabami.
W razie zagrożenia syczy oraz  cuchnie.
Niejadowity na widok człowieka czmychnie.
Źrenice jego okrągłe  i głowa owalna,

odróżnić  go od żmii to sprawa banalna.
 
Wąż Eskulapa
 
 
Wyginięciem  zagrożony jest wąż Eskulapa,
ślizga się po ziemi lub  wspina  po krzakach.
W Polsce tych  rzadkich węży
  wszystkich jest  ze sto.
Mieszkają w Bieszczadach,
wkrótce  pewnie w ZOO!
Oliwkowy,  jednolity
mają kolor na grzbiecie.
Od spodu słomkowo-żółty  znajdziecie.
Najdłuższy z polskich węży
  może mieć dwa metry.
Znajdziesz go na szyldach
wszystkich polskich aptek.
Jajorodny, niesłusznie postrach budzi.
Niejadowity, dusiciel  małych ssaków…  nie ludzi!
Gniewosz plamisty
 
Gniewosza, miedziankę w Bieszczadach spotkasz.
Po bokach ciała ma brązowe plamy.
Dusi jaszczurki, myszy, małe ptaki,
w sierpniu samica  rodzi piętnaście węży małych.
Nazwę zawdzięcza dużej zawziętości,
i kąsaniu o niewielkiej jednak szkodliwości.
Niegroźne dla człowieka  gniewosze  często giną,
bo nieopatrznie mylone  są ze żmiją !
Padalec - beznoga jaszczurka, a nie wąż! 
 
 
Przez nieświadomość  ludzi, cierpi też padalec,
beznoga jaszczurka - gad niegroźny wcale.
Mylony z wężami często jest tępiony,
i  byt jego w przyrodzie też jest zagrożony!

Chrońmy  nasze węże 
wszystkie polskie gady,
bo w naszym  klimacie,
to rzadkie okazy!
Na liście ścisłej ochrony
gady figurują,
i nie są wcale tak straszne
  jak je ludzie  malują!
 
 
Dorota Grobelna
02-05-2014r.