Kilka słów o autorze bloga

Blog prowadzony przez nauczyciela: przyrody, matematyki, informatyki.
Strona zawiera utwory własne do wykorzystania przez uczniów i nauczycieli podczas edukacji szkolnej z podaniem nazwiska autora.

Tu mieszka wiedza zamknięta w wersach.
Łatwo i szybko ją zapamiętasz!

Zdjęcia w większości pochodzą z Wikipedii.

poniedziałek, 30 września 2013

Historia pewnego padalca zwyczajnego czyli o autotomii


 


Wiersz o Ziemi

Już dość!

 
Podnosiła z wysiłkiem  twarz,
miała ciężki, charczący oddech.
Odsunęła garść włosów znad warg,
i westchnęła zwyczajnie-Ech!
 

Wypluwała odpadów  garść,
zakaszlała smogiem i kwasem.
Zobaczyła  łysinę  w gąszczu
włosów zniszczonych przed czasem.
 

Połykała Mendelejewa,
 popijając nie wodą,  lecz ściekiem. 
I myślała wciąż - Jakim mogę
 chorobę tą zwalczyć lekiem?

Przytłoczona niesprawiedliwością,
zachowaniem haniebnym bita,
i powszechną degrengoladą
niczym jadem skutecznie podtruta.

Nagle wstała  już odmieniona,
jak niedzielny tajemniczy gość!
W złości czy też może  z nadzieją
powiedziała dwa słowa
- Już dość!
 

I wydała spazmatyczne jęki,
pomarszczyła tsunami czoło.
Wypuściła gradowe kule,
zakręciła  cyklonowe  koło.

I wylała  łez oceany,
topiąc krzywdy swoje i smutki.
Zamrugała też powiekami,
  zatrzęsły się stare podbródki.

Zapaliła wulkaniczne knoty,
zaświeciła błyskawice na niebie.
Zadusiła tornad uściskiem
wojny, mordy, bezprawie i nędzę!
 

Otrzepała pył zza kołnierza,
wykąpała swój płaszcz w oceanie.
Osuszyła się w Słońca promieniach
na niebieskiej,  bezkresnej polanie.

Gdy się wreszcie uspokoiła
swe oblicze w lustrze dostrzegła.
Pomyślała-Jak długo jeszcze
ktoś mnie będzie tak  nadwyrężał?

 

D. G. 11-02-2012r.

Piosenka o książce

Mel. „Miłość jak wino”
 
Kto czyta ten nie błądzi,  prawdę tą znasz,
Już od małego dziecka!
Książka pomoże, uczy i bawi nas,
Niejedną w domu też ją masz!
 
Przeniesie  w  wyobraźni w nieznany ląd,
Który jest  barwnym  ogrodem!
Odkryje  świat fantazji-  bajeczny  świat,
Stworzy przyjazny, ciepły kąt!
 
Książka-  przyjaciel jest tuż obok nas, 
Niesie nam życie bez trosk i bez wad.
Kto czyta dużo, ten wiedzę ma
i zawsze do przodu gna!
 
Książka  pomoże  zrozumieć nam świat,
Wyjaśni trudny, zawiły temat.
Więc  czytaj książki każdego dnia!
To nie jest bezmyślna gra!
 
05-04-2011r.

Jesień

O pewnej pani  

Pojawiła się równo na wschodzie,

Zapukała kasztanem w dach,

I spowita w mglistą zasłonę,

Delikatnie opadła na piach.

 

Malowała pędzlem z  promieni

Sypiąc:  złotem, purpurą, czerwienią.

Teraz liście w słonecznej poświacie,

Wielobarwnym widmem się mienią.

Zawiesiła sznur diamentowy

Migocący w porannej rosie,

Który kiedy nadejdą przymrozki

Tak srebrzyście oszroni się.

 

Przegoniła bociany, jaskółki,

Zagrzebała jaszczurki i żaby.

W odrętwienie wprawiła pająki,

Nietoperze i wszystkie owady.

 

Wnet zapędzi do gawry niedźwiedzie,

Susły już się szykują spać.

O ostatnie zapasy na zimę,

Myszy, krety też muszą dbać!

 

Przygasiła słoneczną latarnię,

Wydłużyła po lecie cień,

I z naręczem jabłek i gruszek

Delikatnie przekroczyła sień.

 

A im dłużej zagości tu z nami,

Złotą suknię zamieni na płaszcz.

I otuli się ciepłym szalem

I roztoczy szary miraż.

 

Porozbiera liściaste drzewa

I odsłoni konarów gąszcz.

I zaprosi gila i jera

Na ostatni taneczny pląs.

 

Potem zniknie, lecz nie na długo,

Znowu zjawi się tu za rok.

Czy już wiecie  o kim myślałam

Pijąc pyszny z jej darów sok?

 

 

D. G. 23-11-2011r.


 

Jakie to polskie miasta?

 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Odpowiedzi

niedziela, 29 września 2013

Chemia w małym palcu

Kwasy, zasady, sole

 

Kwasy

  
Kwasy nie zapach mają  lecz odór.
Na pierwszym miejscu zawsze w nich wodór!
A zaraz za nim reszta kwasowa,
 która niemetal w swym wnętrzu chowa.
A wartościowość poznać jej da się,
po ilości atomów wodoru w kwasie!
 
Jest kwas siarkowy H2SO4,
czy H2CO3 znany kwas węglowy.
Kwas azotowy  HNO3
i kwas borowy  H3BO3.
I beztlenowy solny  - HCL
lub siarkowodór H2S czy też  HBr.


"Kwas węglowy w gazowanych napojach wypijesz.
Siarkowy do  akumulatora w potrzebie dolejesz!
Azotowy  bardzo silny, żrący, niebezpieczny!
Solny  w żołądku jest naszym,   
fosforowy H3(PO4)  w Pepsi! "

 
Zasady-wodorotlenki
 
Wodorotlenki lub też zasady
  metale pierwsze mają
słuchaj dobrej rady.
Na drugim miejscu grupy OH.
To Al(OH)3 i Na OH.
A grup (OH)  w zasadach zawsze tyle będzie,
jaką wartościowość metal posiądzie.
 
Jeden jest wyjątek to kation amonowy,
który jest zawsze jednowartościowy.
Dlatego zasada amonowa (NH4OH)
nie ma  metalu lecz ten kation ma.
 
Sole
 
Trzecia grupa związków
to są związki sole.
Znajdziesz je w budynku
jak również w rosole.
 
Chlorek sodu (NaCl) –sól kuchenną
dobrze przecież znasz.
Zawiera sód –metal.
I resztę jak kwas (HCl).
 
Jest więc siarczan wapnia (CaSO4)
I węglan magnezu (MgCO3)
Azotan potasu  (KNO3)
i fosforan cezu (Cs3PO4).
Niebieski siarczan miedzi (CuSO4)
oraz chlorek glinu (AlCl3)
 
Sól ma metal z przodu
ale resztę z tyłu!
Odwrotnie jak w nazwie, wbij to do głowy.
(Zamiast metalu może być również kation amonowy 
(NH4)2SO4 (siarczan amonowy).
 
Jak zapamiętasz wierszyk ten mały,
to chemię będziesz miał w palcu małym!
 
D. G. 2004r.
 

Piosenka "Woda jest cennym bogactwem"

mel. piosenki "Znamy się tylko z widzenia"

Woda jest cennym bogactwem,
A jednak ją wciąż marnujemy,
Wylewamy litrami do szamba,
Lub beztrosko ją rozchlapujemy!
Chlapiemy!
Choć słonej jest moc w oceanach,
to słodkiej niestety brakuje!
 Szanuj każdą jej małą kropelkę,
Chłodna latem  nam życie ratuje, ratuje!
 
Dziś oczy niech wszystkich ku wodzie się zwrócą,
Tej w kranie i w rzekach, w jeziorach, czy w studni.
 Nie chcemy w przyszłości umierać z pragnienia,
Lub słyszeć,  że jesteśmy po prostu brudni!
 
Woda jest cennym bogactwem,
A jednak ją wciąż marnujemy!

Przez niesprawne uszczelki czy krany,

bezlitośnie ją zanieczyszczamy. Litrami!
 
Wody mniej! Coraz mniej!
 
D. G. 2012r.
 
 

Przyrządy meteorologiczne



Skład powietrza



 

Drgające jak listek osiki na wietrze,
zawarte w atmosferze- życiodajne powietrze.
To bezbarwnych gazów mieszanina która,
przeźroczysta lub czasem nawet sino-bura.
W zależności czy czyste, czy zanieczyszczone,
w pyły , kurz i spaliny przez ludzi „ wzbogacone”.


Spośród gazów najwięcej ma w sobie azotu (N2)(78%).

Tlenu (O2)  jedną  piątą (21 %), a potem argonu (Ar) (0,93%).

Zawiera dwutlenek węgla  (CO2- 0,03%) oraz  inne  gazy:
neon (Ne) , krypton (Kr) , parę  wodną (H2O),  
 wodór (H2 ) też wrzuć do bazy.


Po burzy wzrasta w powietrzu zawartość  ozonu (O3),
składającego się z trójatomowej cząsteczki  tlenu.

W powietrzu znajdziesz również sadzę, zarodniki,
 drobnoustroje: bakterie, wirusy, szkodniki.


Od jego składu  zależy zdrowie istot żywych.
Zadbaj,  by nie zawierało żadnych związków szkodliwych!
D. G. 29-092013r.

 

Znaczenie wody w przyrodzie

„Wodo, nie masz ani smaku,
 ani koloru, ani zapachu.
Nie jesteś konieczna do życia,
 jesteś samym życiem ...
Jesteś najważniejszym bogactwem,
 jakie istnieje na świecie.”
A.. Saint- Exupery.

 

 

Czasem pływa, paruje lub w „kamień” się zmienia!
A tajemnica jej  kryje się w stanie skupienia.
Gdy paruje staje się obłokiem pary,
Gdy zamarza jest  lodem i to nie są czary.


Może sublimować -jak lód wyparuje,
Czy resublimować ( gaz na ciało stałe) jak szadzią wszystko okryje.

Raz jest cieczą, raz gazem, a raz ciałem stałym.
Jedna mała kropla- a aż trzy przemiany.

Jest w każdym z nas przez cały czas,
Gasi nam pragnienie  i nawadnia las.
Bez niej zginą zwierzęta, wyschną: drzewa, trawy!
Nie przyrządzisz bez  niej  najprostszej potrawy.


Jest wielu: gazów,  cieczy,  ciał stałych
Dobrym rozpuszczalnikiem,
I klimat kształtuje swym drogocennym obliczem!


Znajdziemy ją   w każdym organizmie żywym,
We krwi, w  limfie, w komórkach,
W nasionach, nawet w patyku krzywym!


Gdy ma cztery stopnie najcięższa się robi,
I na dno zbiorników powolutku schodzi.
Gdy ma  zero stopni, to w lód się przemieni.
Przed zmarznięciem zwierzęta denne ochroni!


W skałach, minerałach czasem  też się ukryje,
Wyrzeźbi nam krajobraz, jaskinie wyryje!
Po dużych opadach powodzie  wywołuje,
I z potężną siłą niszczy i rujnuje!


Transportuje pokarm, mineralne sole.
Znajdziesz ją w kanapce,  w mięsie i w rosole!
Transport rzeczny i morski dzięki niej się odbywa,
Pływasz po niej na statkach
Lub w basenie jak ryba!


Wodne sporty, masaże, mineralne wody,
Każdemu człowiekowi dodadzą też urody!
Pomoże też w zdrowym, higienicznym życiu,
Zadba o czystość, pomoże w umyciu!


Bez niej przemysł,  rolnictwo, nowe technologie,
 Nie miałyby szans istnienia, każdy tak odpowie!


Każdej jej zmarnowanej kropli tak ogromnie szkoda,
O zrozumienie dziś prosi  w tym wierszu Was …Woda!

Pamiętaj! 
Wodę oszczędzamy  i  nie marnujemy!
Woda cudownym  bogactwem -dzięki niej żyjemy!



D.G. 2012r

Znaczenie lasów dla przyrody i gospodarki człowieka




Lasy -płuca ziemi, filtrują powietrze,
pochłaniają dwutlenek węgla i zanieczyszczenia.
W zamian dają ludziom i wszystkim zwierzętom,
tlen niezbędny do życia oraz do istnienia.

To ekosystem pełen bioróżnorodności,
choć w  ścisłym powiązaniu jak jeden organizm.
Liczne łańcuchy pokarmowe stanowią dla lasu,
egzystencji przez wieki wspaniały mechanizm.

 Wzbogacają powietrze przez liście w parę wodną,
oraz dodatkowo  w eteryczne olejki.
W kształtowaniu klimatu i   mikroklimatu,
udział lasów mieszanych jest niezmiernie wielki.

Przeciwdziałają lawinom oraz  osuwiskom
i stabilizują obieg wody w przyrodzie.
Zapobiegają  erozji i  gleb stepowieniu,
gromadzą cenne  cechy w genetycznym  kodzie.

Doskonałą zaporę dla wiatru stanowią,
i przed powodziami  znakomicie chronią.
Są miejscem wypoczynku czy też rekreacji,
a dla   krajobrazu zieloną  są ozdobą.

Schronieniem i domem bywają  dla tysięcy,
roślin oraz zwierząt, w każdej strefie świata.
I nieocenionym  bogactwem naturalnym:
drewna, żywicy, runa , mięsa – oferta ich bogata.

Z drewna  lasów: domy, altany, czy  płoty,
Meble, słupy, maszty, drewniane  podłogi.
Z żywic:  kleje, guma, kalafonia, lakiery,
laka, mirra,  przepiękne bursztynowe ozdoby.

Są też natchnieniem  artystów: malarzy, poetów,
wśród drzew liczne sporty uprawiać też można.
Miły biwak  na leśnej polanie  zapamiętasz
i zapach pochodzący z piekącego się rożna.

Lasy są magazynem  roślinnych  medykamentów,
w każdą porę roku urodą zachwycają.
Dzięki  igłom i pięknym zielonym liściom,
w zdrowym stylu życia udział swój też mają. 


Zagrożeniem dla lasów jest działalność człowieka,
rabunkowa wycinka lub ich wypalanie.
Dzikie wysypiska, śmieci, spaliny, nawozy,
na leśne zwierzęta bezmyślne kłusowanie.

Silne zanieczyszczenia powietrza przez pyły,
wywóz ścieków do lasów lub ich odwadnianie.
Zasolenie gleby w walce przed gołoledzią,
pod działki ich tereny skrzętnie zajmowane!


Nieocenionym bogactwem są rosnące drzewa,
Kto je niszczy, ten niszczy też siebie samego!
Dbajmy o lasy, parki, każde małe drzewo,
To naprawdę wcale nie jest nic trudnego!

                                                                                                            Dorota Grobelna